Windmolenpark

Het kabinet heeft besloten om een groot windmolenpark te bouwen bij de Afsluitdijk. Het plan behelst 109 molens met een vermogen van 300 megawatt, voor 250.000 huishoudens. Nadat de gezamenlijke milieu- en natuurbescherming meteen protest had aangetekend verklaarde minister Jorritsma voor de radio dat men niet moet zeuren. Nu komt er die zo gewenste duurzame energie, en nu is het weer niet goed, zo luidde ongeveer haar boodschap.

Dat het kabinet geen raad weet met de Waddenzee wordt met deze zoveelste blunder weer eens onderstreept. De NAM mag niet boren wegens een mogelijke bodemdaling, hoewel alle denkbare onderzoek deze vrees ongegrond heeft verklaard. De aantasting door het windmolenpark is vele malen ernstiger dan deze gasboringen, en dus wordt er met twee maten gemeten. De betrokken ambtenaren van Noord-Holland en Friesland doen pogingen de schade te beperken tot een paar duizend vogels die zich tegen de wieken te pletter zullen vliegen, maar dat is de kern niet. Veel belangrijker is het feit dat de laatste weidse horizon van het land naar de filistijnen wordt geholpen, want dat is wat 109 molens van 60 à 75 meter hoog doen. Als je de wieken meetelt kom je zelfs boven de 100 meter uit.

De vlakke horizon is het kenmerk van het Nederlandse landschap, vooral in het westen en het noorden. De 2 miljoen recreanten die zich verpozen op en rond het wad en het noorden van het IJsselmeer doen dat om die horizon, om het gevoel van de bevrijdende ruimte, de uitgestrektheid van de vlakte die zich verliest in een dunne lijn van zee, wolken, licht en leven. Het landschap van Weissenbruch, Mesdag en Voerman, maar ook van Thijsse, die als eerste de adembenemende schoonheid ervan beschreef in zijn album over Texel. Wie in dit landschap een dicht net van stalen staketsels plaatst, hoger dan de Domtoren en de Brandaris, ontneemt het zijn open karakter voorgoed. Bij de gasboringen werd de horizonvervuiling ook als argument genoemd. Dit is echter van een andere orde. Een boorplatform staat er maar korte tijd. Windmolens zijn blijvend. In de Randstad wordt een 9 kilometer lange tunnel gegraven om de HSL niet te zien in een kwetsbaar polderlandschap, op het wad zal als het ware het omgekeerde gebeuren. Wat een hypocrisie.

Dit voornemen is des te merkwaardiger omdat het behalve onzinnig, ook onnodig en onwettig is. De beste locatie is 20 à 30 km uit de kust in de Noordzee, waar niemand er last van heeft. Onwettig: de Waddenzee is aan alle kanten beschermd, via de Overeenkomst van Stade uit 1995 die zulke bouwsels verbiedt, Europees via de Habitat-richtlijn en de Vogel-richtlijn, en internationaal via de Wetlands-conventie. Er zullen dus talloze procedures volgen die de overheid zeer waarschijnlijk zal verliezen. Zo beschouwd lijkt het hele plan een slinkse manier om de komst van duurzame energie vooral te vertragen. Verbazend blijft het dat men 35 jaar na de oprichting van de Waddenvereniging nog altijd probeert te sjoemelen met deze enige plek waar in dit overvolle en verpeste land nog een restant van een ooit overweldigende oernatuur te vinden is.

Lid van de Club van Rome

    • Wouter van Dieren
    • Directeur IMSA