Oranje trekt zonder vleugels de wereld in

Het Nederlands elftal speelt komende zaterdag een oefeninterland tegen Denemarken, dat zich voorbereidt op het WK in 2002. Voor Oranje staat het duel in Kopenhagen in het teken van het EK in 2004.

In wat zijn laatste interland kan zijn als bondscoach neemt Louis van Gaal afscheid van ,,het cultuurgoed'' van het Nederlandse voetbal. De oefeninterland tegen Denemarken van zaterdag leent zich volgens hem voor een opstelling met twee in plaats van drie spitsen.

Van Gaal beschouwt het duel in Kopenhagen als voorbereiding op het Europees kampioenschap in 2004, hoewel het zeer de vraag is of hij dan nog het ambt van bondscoach bekleedt. Voor 25 januari zal hij de KNVB laten weten of hij een vervolg geeft aan het eerste deel van zijn contract dat volgend jaar zomer afloopt. Hij wilde hier gisteren verder niet op ingaan.

Als hij opstapt, lijkt hij zijn opvolger een wijze raad mee te geven. `Ga niet uit van het cultuurgoed van het Nederlandse voetbal, maar bepaal de tactiek op basis van het beschikbare materiaal.' Daarom stelt Van Gaal tegen Denemarken geen specifieke vleugelspitsen op, mede door de absentie van Marc Overmars en Bobby Petta (beiden niet geheel fit). De Denen, die normaal gesproken met een vijfmans middenveld opereren en één spits, wil hij bestrijden met het internationaal beproefde 4-4-2-systeem.

De uitschakeling voor het WK van volgend jaar heeft vooralsnog geen consequenties gehad voor de spelersgroep. Uit individuele gesprekken maakte Van Gaal op dat alle potentiële internationals het op hun beurt nog steeds een eer vinden om te worden uitgenodigd voor Oranje. Al betreft het oefenwedstrijden en is er voorlopig geen perspectief op deelname aan een eindtoernooi. Zo heeft Van Gaal ook Pierre van Hooijdonk weer uitgenodigd. De Feyenoorder, die deze maand 32 jaar wordt, heeft de invitatie aanvaard.

Nieuw is alleen de naam van George Boateng. De middenvelder van Aston Villa dankt zijn uitverkiezing aan zijn opmerkelijke optreden in de subtop van de Engelse Premier League. Zeker zo opvallend is de terugkeer van Oscar Moens als vervanger van Sander Westerveld, die bij zijn club Liverpool uit de gratie is geraakt. Moens en Boateng komen in Kopenhagen in actie, als ze op de training bewijzen het niveau van een international te halen.

Moens, die onder Rijkaard drie jaar geleden tegen Ghana eenmalig het doel van Oranje verdedigde, beleefde dit seizoen een sterke revival bij AZ, nadat hij vorig jaar aanvankelijk lange tijd niet speelde wegens een conflict met voorzitter Scheringa over zijn imagerechten. In het tweede deel van de competitie werd hij uitgeleend aan de latere degradant RBC. Deze zomer besloot hij de financiële perikelen over te laten aan zijn zaakwaarnemers en zijn loopbaan bij AZ te vervolgen. In verschillende wedstrijden verdiende hij punten voor zijn team met fraaie reddingen en het stoppen van strafschoppen.

De sterke vorm van Moens is Van Gaal niet ontgaan. Bij het `meevoetballen' vindt hij dat de doelman nog wel eens foutjes maakt. ,,Maar ik heb ook gezien dat dit aspect bij hem wel goed verzorgd was'', aldus de bondscoach. De vraag is verder wat de vooruitzichten zijn voor Moens als Waterreus (onlangs één keer opgeroepen voor de oefenwedstrijd tegen Engeland) hersteld is van een operatie aan beide ellebogen en Westerveld weer aan spelen toekomt bij een nieuwe werkgever.

Van Gaal sluit in dit opzicht niets uit. ,,Van der Sar heeft ook niet het eeuwige leven. Moens past wegens zijn 28-jarige leeftijd in de natuurlijke doorstroming. Net als Westerveld. Deze keepers moeten op het hoogste podium bewijzen wat ze waard zijn. In Nederland is Moens de enige `jeugdige' keeper die het niveau van het Nederlands elftal aankan.''

Tegen Denemarken, dat zich rechtstreeks plaatste voor het wereldkampioenschap, kan Oranje aantonen dat de uitschakeling een vergissing is geweest. Van Gaal hamerde gisteren nog eens op de mentale hardheid van zijn internationals. Hieraan ontbrak het volgens hem in de kwalificatiewedstrijden en dat heeft het missen van het WK in de hand gewerkt. Want aan de kwaliteiten van de spelers kan het gezien hun banen bij veelal Europese topclubs bijna niet liggen. Gebrek aan mentale weerbaarheid, en niet de financiële verschillen in begrotingen, heeft er volgens hem ook toe geleid dat er geen Nederlandse club meer deelneemt aan de Champions League.

Van Gaal: ,,Spelers moeten onder elke omstandigheid en de grootst mogelijke druk de juiste keuzes maken. Daar kunnen we met het creëren van bepaalde situaties tijdens de training op oefenen. Maar resultaten krijg je daarvan pas op lange termijn.''

Van Gaal kan in Denemarken niet beschikken over Hofland, Ricksen, Sikora, Knol, Numan, Westerveld, Van Bommel, Van der Vaart en Petta. Cocu (inmiddels ook geblesseerd), Bosvelt en Vennegoor of Hesselink heeft hij niet geselecteerd. Hij zegt de kwaliteiten van deze spelers voldoende te kennen.

Tegenover de absentie van deze groep staat de terugkeer van Ronald de Boer. De routinier van Glasgow Rangers maakt na een afwezigheid van ruim een jaar weer deel uit van Oranje.