Officieren voor inspectie in Tadzjikistan

Twee Nederlandse luchtmachtofficieren zijn momenteel in de Centraalaziatische republiek Tadzjikistan. Ze zijn deel van een multinationale militaire delegatie die mogelijke bases voor Amerikaanse luchtacties boven Afghanistan inspecteert.

Ook Nederland gaat wellicht aan die luchtacties deelnemen, naar verluidt met F 16-fotoverkenningsvliegtuigen en Orion-verkenningsvliegtuigen.

Volgens het Russische persagentschap Interfax heeft de Tadzjiekse regering inmiddels drie vliegvelden ter beschikking van de Amerikanen gesteld: Koeljab (een burgervliegveld), Chojand en Toergan-Tjoede. Officieel ontkent de Tadzjiekse regering dat echter. Betrokkenheid bij de oorlog ligt politiek gevoelig in Tadzjikistan, waar sinds het eind van de burgeroorlog in 1997 een coalitie van moslim-fundamentalisten en ex-communisten regeert.

De militaire delegatie is gestuurd door het Central command (CENTCOM) van de Amerikaanse luchtmacht in Tampa (Florida). De Nederlandse Commodore P. Berlijn neemt daar deel aan overleg waarbij ook andere landen spreken over een mogelijke concrete bijdrage aan de Amerikaanse luchtacties. De twee Nederlanders, een kolonel en een luitenant-kolonel, rapporteren overigens niet aan Berlijn, maar aan de commandant van CENTCOM. Volgende week brengt minister De Grave (defensie) een werkbezoek aan Tampa.

Volgens een brief van minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer gisteren gaat het in Tampa ,,om het aftasten van mogelijkheden en wenselijkheden, op basis van enerzijds in Nederland beschikbare middelen en anderszijds de behoefte aan militaire bijstand die de VS denken nodig te hebben''. Een formeel Amerikaans verzoek is niet ontvangen.

Volgens een woordvoerder van de Amerikaanse luchtmacht bieden de bases in Tadzjikistan de Amerikanen grote voordelen, boven de thans gebruikte vliegdekschepen in de Indische Oceaan: vliegtuigen hoeven niet meer in de lucht te worden bijgetankt, er gaat minder tijd verloren bij het reageren op informatie van de inlichtingendiensten over troepenverplaatsingen van de Talibaan, en vliegtuigen kunnen sneller klaar worden gemaakt voor nieuwe inzet.

De missie van CENTCOM waarvan de Nederlanders deel uitmaken, reist van Doesjanbe door naar andere Centraalaziatische republieken, zoals Oezbekistan, aldus Defensievoorlichting in Den Haag.

Overigens deelde Van Aartsen de Kamer gisteren ook mee dat ,,er geen aanwijzingen'' zijn dat de Amerikanen in Afghanistan clusterbommen met landmijnen inzetten. Premier Kok had dit eerder in het midden gelaten.