Klusjesman nodig? Bel de commissaris

Saai hè? Onafhankelijk toezicht houden op het beleid van een multinationale onderneming en de directeuren (on)gevraagd advies geven, dat gaat rap vervelen. Een échte commissaris wil meer dan zijn wettelijke taak.

Vooral in de wondere wereld van automatiserings- en internetbedrijven profileren commissarissen zich steeds vaker als klusjesman of geldschieter voor ,,hun'' onderneming.

Telecommunicatieverschaffer Versatel windt er geen doekjes om. Commissaris J. Mohaupt, als zakenbankier in het verleden betrokken bij emissies van Versatel, is voor drie maanden ingehuurd om een ingrijpende schuldsanering ter waarde van 1,7 miljard euro te leiden. In documenten die bij de Amerikaanse beurscommissie SEC zijn gedeponeerd meldt Versatel dat commissaris Mohaupt een contract voor drie maanden heeft (à 27.500 euro per maand) plus een succes fee van tussen 250.000 en 500.000 euro.

Versatel moet de betalingen openbaar maken omdat het bedrijf naast een Nederlandse ook een Amerikaanse beursnotering heeft, en daar eisen de autoriteiten nu eenmaal veel meer openheid dan hier.

Versatel is zeker niet de enige Nederlandse onderneming waar commissarissen aan taakverruiming doen. De combinatie grootaandeelhouder en commissaris komt regelmatig voor (Baan, Laurus, KPN, World Online). Bij Baan en World Online werden voormalige bedrijfsadviseurs commissaris. Bij telefoonsoftware ontwikkelaar Ring behoorden twee commissarissen tot een groep investeerders die, tegen een rente van 50 procent, een noodlening verstrekte.

Bij KPN namen twee commissarissen tijdelijk extra taken op zich om de raad van bestuur te ondersteunen bij het financiële en strategische beleid en werd een derde commissaris onlangs aangewezen als nieuwe bestuursvoorzitter.

Door de versmelting van uitvoerende taken (directiewerk) en onafhankelijk toezicht (commissarissen) krijgt het Nederlandse ondernemingsbestuur steeds meer Angelsaksische karakteristieken. Bij Britse en Amerikaanse bedrijven zitten directeuren en toezichthouders samen in één board of directors. Zij worstelen juist met hun functiescheiding, omdat toezichthouders in de praktijk soms gemakkelijk worden meegezogen met de visie van directeuren en dan geen controle uitoefenen maar eerder propaganda maken voor het directiebeleid.

Nederlandse directeuren die hun oren laten hangen naar het Angelsaksische ondernemingsbestuur, doen zichzelf, hun aandeelhouders en hun werknemers tekort.

    • Menno Tamminga