Een vorkje mee prikken

Dag heer, goed dat u er bent. Dan kunnen we weer eens bijpraten. U kunt direct onder het mes, gaat u maar zitten. Maar weer gedekt houden hè, de winter staat al bijna voor de deur. Zo heb je de warmste maand oktober sinds eeuwen en dan mag je de winterjas alweer pakken. Meneer Kok stond ook al in een dikke jas gisteren, daar in Londen, zag ik op de tv. Begrijpt u nou dat zo'n man gaat opbellen naar die Blair en vraagt of hij mee mag komen eten? Hij kwam pas bij het toetje binnen, ik had mooi gezegd: houden jullie je eten maar.

,,Rinus, kalm aan, niet alleen met knippen maar ook overigens. Onze premier had groot gelijk dat hij er geen genoegen mee nam dat hij niet was uitgenodigd om over Afghanistan en het Midden-Oosten te praten. Daarover hebben wij óók iets te melden, wij maken ons zorgen over de humanitaire kant van de zaak en we trekken flink wat geld uit voor de opvang van vluchtelingen. En wie weet gaat onze luchtmacht daar straks de vluchtelingenstromen fotograferen. Dat zou al meer zijn dan tien jaar geleden tijdens de Golfoorlog, want toen boden wij een squadron F-16's nog aan als reserve-eenheid. Bovendien: als de heer Kok thuis was blijven mokken, was de verdeeldheid in Europa nóg duidelijker geweest.''

,,Maar die was zo toch ook duidelijk genoeg, meneer. De Brit, de Duitser en de Fransman wilden er toch eigenlijk niemand anders bij? Dat de Italiaan en de Spanjaard alsnog mochten komen, en die mensen van de Europese Unie, die Belgische voorzitter en die Solana, dat was toch alleen omdat ze heibel hadden gemaakt? En weet u, die Belgische premier was toch in Londen namens de andere Europese landen, had Kok dat niet moeten bedenken? Of vertrouwt hij zo'n Belg niet? Ik hoorde iemand zeggen dat Kok de Belgen een tijdje geleden op die topconferentie in Nice zo op de tenen heeft getrapt door een iets zwaarder stemgewicht van Nederland in Europa door te drukken. Dat was weinig Europees en wat dat betreft kreeg hij dit weekeinde van die grote jongens misschien een koekje van eigen deeg, hoorde ik. En weet u, je hoort steeds dat Kok in Europa zóveel gezag heeft, dat hij straks, als hij geen premier meer is, maar met zijn vingers hoeft te knippen om een Europese prachtbaan te krijgen. Nou, als je zelf moet vragen of je bij zo'n etentje mag zijn, loopt dat zeker nogal los met dat gezag van 'm. Of heb ik dat niet goed begrepen?''

,,Hoho, je gaat veel te snel. Kok wordt internationaal zéér gerespecteerd. Bill Clinton liep met hem weg. Schröder, Blair, en zelfs Chirac zijn allemaal dol op hem, al moet ik toegeven dat je dat vooral in Nederlandse kranten leest. Wat zeg je, Benelux? Ja, ja, maar overigens blijft Nederland qua bevolking en economie toch flink wat groter dan België. Dat is in Nice nu eindelijk op een bescheiden manier tot uitdrukking gebracht...''

,,Maar hadden we dat dan niet beter kunnen laten, als dat zó bescheiden was? Mijn vrouw en ik horen graag die radioprogramma's waarin je als luisteraar mag vertellen wat je ergens van vindt, ook als je geen deskundoloog bent. Dan komt de gewone man ook eens aan bod, je kan gewoon bellen. Gistermiddag was er zo'n phone in over de stelling dat Nederland veel te weinig voorstelt in Europa. Ze hadden een enqûete gehouden en 80 procent was het met die stelling eens, daar zou de Tweede Kamer ....''

,,Onderbreek me niet steeds, Rinus, en haal er niet steeds wat anders bij, dadelijk begin je nog over het Nederlandse voetbal in Europa. Je moet hier bedenken dat de plaats en het gewicht van de grote Europese landen in zo'n Afghanistan-zaak natuurlijk veel meer betekenen dan wat Nederland doet of kan doen. Het gaat hier vooral om de bilaterale relaties van die grote landen met de VS en met elkaar, Europa kent nog geen eigen buitenlands beleid of een eigen militair apparaat, daar wordt nog aan gewerkt. Zolang dat bilateralisme hoogtij viert, wat volgens velen nog tot St. Juttemis kan duren, doet onze premier er goed aan zo'n Blair te vertellen dat hij ook een vorkje wil komen mee prikken. Nu ja, daarvoor was hij net iets te laat, hij moest het met een ijslepeltje doen, maar je begrijpt misschien toch wat ik bedoel.

,,Ja, daar kan je gelijk in hebben, hij ging vast ook naar Londen in verband met de publieke tribune in Nederland, net zoals hij een week geleden mede naar het Pakistaans-Afghaanse grensgebied ging om bezorgdheid over het probleem van de vluchtelingen te tonen. Kok weet dat GroenLinks buitengewoon verdeeld is over de Nederlandse steun voor het Amerikaans-Britse militaire optreden, en dat gunt hij die Rosenmöller vast ook wel. Maar hij weet ook dat zijn eigen PvdA intern wel eens op drift zou kunnen raken zodra GroenLinks in de Tweede Kamer onder aanwending van veel mooie humanitaire teksten overstag gaat. Dus er zit wel wat in de stelling dat Kok zijn reizen naar Pakistan en Londen ook of misschien zelfs vooral om binnenlands-politieke redenen heeft gemaakt. Dat mag trouwens best, Rinus, waarom eigenlijk niet, over een half jaar hebben we verkiezingen. En geloof maar niet dat heer Kok zelf het makkelijk heeft met die nagenoeg ongeclausuleerde steun voor die Amerikaans-Britse acties.''

,,Maar hij zegt toch steeds dat we daar vierkant achter blijven staan zolang ze prositioneel zijn, al weet niemand of hij dat wel precies weet?''

,,Proportioneel, bedoel je. Nee, volgens mij is Kok hier een groot man. Hij is qua naturel, misschien wel wegens zijn kinderjaren in de Tweede Wereldoorlog, helemaal geen liefhebber van militair geweld, zelfs als dat rationeel genomen steun verdient. Zijn ministers Van Aartsen en De Grave zouden daarover aardige anekdotes kunnen vertellen. Bijvoorbeeld over die keer dat zij, tijdens de Kosovo-acties, Kok vroegen om de toenmalige NAVO-commandant, generaal Wesley Clarke, in het Catshuis te mogen ontvangen maar zijn akkoord slechts kregen op voorwaarde dat hij er zelf niet bij hoefde te zijn. Nee, Rinus, ik denk dat de heer Kok in deze kwestie juist daarom inwendig extra razend is als mensen als Rosenmöller, of minister Pronk in het kabinet (met aansluitende lekkages naar de media), zich op zijn kosten profileren als humanitaire kampioenen.''

,,Dat was weer leerzaam meneer en uw haar is klaar. Ik groet u beleefd.''

    • J.M. Bik