Wie te bellen bij ramp Schiphol?

Bestuurlijke regio's voor brandweer, politie en ambulancediensten vallen vaak niet samen. Daarmee zijn de veiligheid en de bestrijding van de criminaliteit, bijvoorbeeld op en rond Schiphol, niet gediend.

Een slagvaardig veiligheidsbeleid is een taaie en complexe materie, verzuchtte staatssecretaris G. de Vries (Binnenlandse Zaken) vorige maand in een debat met de Tweede Kamer over de nasleep van Enschede en Volendam. Maar hij beloofde voortgang in de bestuurlijke reorganisatie die hulp bij rampen moet verbeteren. De Vries zou er in ieder geval op toezien dat de regio's van brandweer en ambulancediensten zouden samenvallen met de grenzen van de politiedistricten.

In juli van dit jaar besloten Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland Schiphol, op het grondgebied van de gemeente Haarlemmermeer, over te hevelen van het politiedistrict Kennemerland naar het politiedistrict Amsterdam/Amstelland. Dat was niet alleen conform de wens van de staatssecretaris, om overal in het land de begrenzing van politie-, brandweer- en ambulancegebieden gelijk te trekken, maar het was ook goed voor de bestrijding van de criminaliteit. De criminaliteit op Schiphol is nauw verweven met die van de Amsterdamse regio, vooral als het gaat om drugs, mensenhandel, wapens en het illegalencircuit.

Maar het standpunt van Gedeputeerde Staten is nog geen vier maanden overeind gebleven. Vandaag debatteren Provinciale Staten over een nieuw standpunt van Gedeputeerde Staten om alles maar weer bij het oude te laten en de gemeente Haarlemmermeer, inclusief Schiphol, onder Kennemerland te laten.

Natuurlijk zou indeling van Schiphol bij de Amsterdamse politie beter zijn voor een

adequate rampenbestrijding, maar dat weegt volgens de provincie niet op tegen de uitkleding van het politieapparaat van het district Kennemerland. Bovendien zouden ook justitie en het arrondissement in Haarlem behoorlijk moeten inleveren als in het kielzog van de opsporingsactiviteiten ook de justitiële afhandeling daarvan naar Amsterdam zou verhuizen. Haarlemmermeer, Kennemerland en de gemeente Haarlem tekenden dan ook verzet aan tegen het op dat moment nog `voorlopige besluit'.

De Noord-Hollandse commissaris van de koningin, Van Kemenade, schakelde het Crisis Onderzoeksteam (COT) van de Universiteit Leiden in om de scenario's door te lichten. Dat leverde een rapport op met de aanbeveling om voorlopig niet te tornen aan de huidige gebiedsindeling, maar ook met kritiek op de huidige situatie. Die kost in de praktijk extra tijd, geld en mankracht, luidde een van de COT-conclusies. En dat wreekte zich bij de twee recente branden op Schiphol. Toen verliep de onderlinge communicatie moeizaam.

Van Kemenade vormde afgelopen zomer een informele `klankbordgroep' waarin onder anderen de burgemeesters van Haarlem, Amsterdam, Haarlemmermeer en de korpschefs van Amsterdam/Amstelland en Kennemerland zitting hadden. Die reageerden verdeeld op de COT-bevindingen, zeker waar het Schiphol betrof. De Amsterdamse korpschef Kuiper noemde in een brief aan Van Kemenade het advies om alles bij het oude te laten een model waarbij ,,bestuurlijke gevoeligheden worden omzeild, maar een gebrekkige bijdrage aan de beste kansen om de rampenbestrijding op en rond Schiphol vorm te geven''. Burgemeester Cohen van Amsterdam schrijft in een brief aan Van Kemenade dat met de inzichten van vandaag bij de totstandkoming van de nieuwe Politiewet in ieder geval Schiphol, ,,dus niet per se de gehele gemeente Haarlemmermeer'', bij Amsterdam zou zijn ondergebracht. Een opvatting die de burgemeester van Haarlemmermeer, Van Houwelingen, in zijn bijdrage aan de provincie bestrijdt. Daarin wordt ook de inhoud van het COT-rapport gehekeld. Want die zou tal van feitelijke onjuistheden bevatten, die ,,in deze vorm schadelijk is voor de beeldvorming van mijn gemeente en die ik zo ook niet wens te accepteren''. Met extra middelen en personeel, aldus Van Houwelingen, ,,menen wij optimaal geprepareerd te zijn op calamiteiten van welke omvang dan ook''.

Na het debat van vandaag in Provinciale Staten over de toekomst van Schiphol is de staatssecretaris nog aan zet. Zijn woordvoerder wijst er op dat provincies alleen met zwaarwegende argumenten mogen afwijken van De Vries' hoofdlijn in het beleid dat de brandweer- en ambulanceregio's moeten samenvallen met het territorium van de politieregio's. ,,En de staatssecretaris heeft in deze operatie het laatste woord.''

    • Jos Verlaan