Versatel: welkom in de nieuwe wereld

Versatel heeft beleggers klem gezet met een plan voor schuldsanering. Winnaars zijn de banken, die het plan uitvoeren, en de bestuurders, die hun optiepakketten in waarde zien stijgen. Morgen blijkt of het plan lukt.

In de Godfather heette zo'n aanbod een offer you can't refuse. De ene dag leen je duizend dollar of duizend euro aan Versatel, een veelbelovende maar verliesgevende exploitant van een glasvezelnetwerk. En een jaar of wat later krijg je als obligatiebelegger de keus: nu genoegen nemen met een fractie van het bedrag dat je hebt uitgeleend. Of de klok laten doortikken naar de dag dat het bedrijf uitstel van betaling aanvraagt, omdat de rentelasten alle inkomsten wegvreten.

Het wrange is: het geldbedragje dat je nu terug krijgt komt uit de pot met geld dat je zelf ooit aan het bedrijf hebt toevertrouwd in de verwachting dat je dat geld met rente zou terugkrijgen. Welkom in de nieuwe wereld.

Dit is post-moderne schuldsanering. Een dwangakkoord met de schuldeisers wordt niet ná uitstel van betaling door een bewindvoerder aangeboden, maar al eerder, door de directie zelf. En een profijtelijke zaak voor zakenbanken: Versatel betaalt zo'n 20 miljoen euro aan onder meer advieskosten, zo blijkt uit documenten die bij de Amerikaanse beurscommissie SEC zijn gedeponeerd.

Versatel wil van 1,7 miljard euro schuld af en biedt beleggers nieuwe Versatel-aandelen en geld uit de kas (300 miljoen euro). Obligatiehouders kunnen tot morgen beslissen of ze ermee akkoord gaan.

Versatel heeft de obligatiehouders geconfronteerd met wat in de speltheorie het prisoner's dillema wordt genoemd. Als de obligatiehouders nu akkoord gaan met het verkopen van hun schuldpapier tegen afbraakprijzen, lopen ze straks het volle pond mis. Maar het is allerminst zeker dat Versatel over enkele jaren voldoende geld in kas heeft om de obligaties af te betalen.

Het dillema houdt hier niet op. Versatel zet de schuldsanering door als 90 procent van de obligaties worden omgezet in aandelen en geld. Wie nu niet verkoopt, ziet door het verdwijnen van een hoop schuldpapier zijn eigen obligaties ,,veiliger' worden. Versatel wordt na de actie een bedrijf met vrijwel geen schulden, maar met meer ,,zekerheid' dat de resterende obligaties worden afgelost. Je obligaties vasthouden is daarmee een heel aantrekkelijke optie. Maar als iedereen dat denkt gaat het feest niet door en blijft Versatel een bedrijf met drukkende financiële verplichtingen.

In principe wil iedereen terechtkomen in het groepje obligatiehouders dat straks, na de schuldsanering, achterblijft. Tenzij het bod van Versatel voldoende compensatie biedt. De helft van de obligatiehouders vindt het bod echter te laag, zo meldde vorige week de Financial Times. Versatel wil niet reageren, zolang het bod loopt. Analist Bert Siebrand van SNS Bank vindt die houding getuigen van een ,,tomeloze arrogantie'. Siebrand: ,,Versatel moet op z'n minst de obligatiehouders overtuigen waarom het prisoner's dillema hier niet geldt.'

De belangentegenstelling binnen de groep van obligatiebeleggers is echter niet de enige die aan de oppervlakte komt. De aandeelhouders van Versatel moeten akkoord gaan met een zeldzaam vergaande vermindering van hun aanspraken op de toekomstige winststroom. Uit documenten die bij de SEC zijn gedeponeerd blijkt dat nu ruim 91 miljoen aandelen zijn uitgegeven. Als beleggers met 90 procent van de obligaties ingaan op het bod komen er 139 miljoen gewone aandelen bij.

En dan is er de positie van de directie van Versatel, die vorig jaar bij wijze van financiële prikkel langlopende aandelenopties kreeg met een voor Nederlandse begrippen ongekend lage uitoefeningsprijs van twee eurocent. Met andere woorden: als over een aantal jaren de aandelenkoers hoger is dan die twee cent, staan zij op winst. Bij een succesvolle schuldsanering stijgen hun kansen.

Dat weten de obligatiebeleggers die nu moeten inleveren uiteraard ook. Analisten opperen dat Versatel zijn ,,openingsbod' moet verhogen om 90 procent van beleggers te paaien. Maar hier openbaart zich het zoveelste dillema: een hoger bod betekent minder geld in kas. Daarmee wordt de levensduur van Versatel verkort.

Gerectificeerd

Versatel

In het artikel Versatel: welkom in de nieuwe wereld (in de krant van maandag 5 november, pagina 11) is ten onrechte de indruk gewekt dat er vandaag een beslissing valt over een omvangrijke schuldsanering bij telecombedrijf Versatel. De daadwerkelijke beslissing wordt pas begin december verwacht.