Spitsen van Ajax schieten opnieuw te kort

Het tweede team van Ajax versloeg De Graafschap op 23 oktober thuis met 2-0 voor de beker, het eerste elftal kon gisteren weliswaar in een uitduel op De Vijverberg in een competitiewedstrijd niet winnen van dezelfde tegenstander: 1-1.

De Graafschap wilde niet weer afgaan en gaf koploper Ajax nauwelijks speelruimte. Trainer Adriaanse bekeek het geploeter van zijn manschappen naderhand door een roodwitte bril. In de eerste helft had hij zijn elftal ,,heel erg goed'' zien voetballen. Hoewel de bal toen bij Ajax inderdaad soepel rond ging, en Van der Meyde en O'Brien op positieve wijze opvielen, was er ook in die fase sprake van machteloosheid. Kansen kreeg Ajax te weinig omdat er zelden een intelligente aanval tussenzat.

Wellicht dat de bekertriomf van Ajax 2 een eerste teken is dat de jeugd van de club de toekomst heeft. Het zou de redding van de club kunnen zijn. Ajax kreeg internationale faam dankzij aanvallers die het veelal vanaf de prille jeugd zelf opleidde. De laatste jaren breken er meer verdedigers dan spitsen door. Kluivert was de laatste voorhoedespeler van internationale allure.

Topscorers bracht de jeugdopleiding van Ajax recent al helemaal niet voort. Cruijff, Kieft, Van Basten en Bergkamp hadden met elkaar gemeen dat zij een of meerdere keren de beste schutter werden van de eredivisie. De opvolger van Kluivert zocht Ajax in het buitenland. Hosé bleek te licht. Hij mislukte bij De Graafschap en was onlangs op proef bij Middlesbrough. Maar ook een transfer naar Engeland zat er voor hem niet in. Hosé voelt er desondanks niets voor bij satellietclub Haarlem aan de slag te gaan.

Ajax investeerde 38 miljoen gulden in Machlas en Ibrahimovic. Machlas maakte in zijn eerste jaar bij de Amsterdammers veertien treffers, vorig seizoen kwam hij niet verder dan twaalf doelpunten. In de huidige competitie trof hij drie keer het net in tien duels, de momenteel geschorste Ibrahimovic lukte dat twee keer in zeven wedstrijden. Het is tekenend voor de kwaliteit van de aanvallers dat de achttienjarige middenvelder Van der Vaart topscorer is met negen doelpunten in elf wedstrijden.

Na Machlas lijkt ook Ibrahimovic nog niet uit de verf te komen bij Ajax. Hij oogt traag, komt handelingssnelheid te kort en scoort voor zijn lengte (1.92 meter) te weinig met het hoofd. Voor hem pleit dat hij nog jong is (20 jaar). Spitsentrainer Leo van Veen: ,,Ik bestrijd dat Zlatan te traag is. Dat zou ook niet trainbaar zijn. Aan zijn handelingssnelheid wordt gewerkt. In Zweden kreeg hij niet de opleiding zoals we dat hier gewend zijn. Het bleek dat hij voor kopduels nooit heeft geoefend.''

Van Veen, die zijn actieve loopbaan begon als aanvaller en eindigde als verdediger, is ervan overtuigd dat Ibrahimovic nog kan groeien. ,,Hij is nu al beter dan toen hij bij ons begon. Er wordt veel op hem gelet. Dat zorgt ook voor een bepaalde druk.'' Als de naam Machlas valt, moet Van Veen even nadenken. ,,Op die leeftijd (28) kun je een voetballer niet meer vormen. Hij kan zich wel verbeteren door zijn ervaring.''

Een aantal jaren geleden leek Quansah voorbestemd in de voetsporen te treden van Kluivert. Gisteren zat de slechts 1.56 meter lange centrumspits uit Ghana weer eens op de bank. Tot een invalbeurt kwam het niet. Quansah werd lange tijd belemmerd door de vreemdelingenwet waardoor hij pas op zijn achttiende (22 november vorig jaar) in aanmerking kwam voor een werkvergunning en dus profvoetbal kon spelen. Assistent-trainer Peter Boeve: ,,Bij de junioren krijgt zo'n talent te weinig weerstand. Het was voor hem beter geweest als hij wat eerder in het tweede elftal had kunnen spelen. Het is ook niet in zijn voordeel dat hij de laatste drie, vier jaar slechts twee centimeter is gegroeid.''

Vraagtekens derhalve bij de toekomstmogelijkheden van Quansah. Ajax denkt binnen enkele jaren een nieuw toptalent voor de spits uit eigen gelederen te kunnen presenteren. Nando Rafaël is zijn naam. Hij speelt nu nog in de A1, maar komt ook af en toe uit voor het tweede team. Rafaël maakte bijvoorbeeld het tweede doelpunt in het bekerduel tegen De Graafschap. Hij is een voormalige vluchteling uit Angola, maar maakt al een jaar of vijf deel uit van de jeugdopleiding bij Ajax. Boeve en Van Veen zijn razend enthousiast over Rafaël die in tegenstelling tot bijvoorbeeld Hosé, Wamberto en Quansah wel een goede lengte heeft voor een centrumspits. Van Veen: ,,Dit is een fysiek sterke jongen. Hij speelt als een echte spits. Hij duikt op het juiste moment voor het doel, hij weet wanneer je een bal direct moet spelen of een actie moet aangaan. En hij scoort volop.''

Dit was de spits die Ajax gisteren niet had. Machlas gaf slechts twee keer een aardige pass. Uit de tweede ontstond de gelijkmaker van Wamberto. Slechts een minuut had De Gaafschap kunnen genieten van een voorsprong (doelpunt Meerdink) die de Doetinchemmers afdwongen na een vrije trap. De pas van een blessure herstelde Galásek bleek de aanvoerdersband te hebben overgedragen aan doelman Grim omdat hij verlost wil zijn van de druk die de werkzaamheden van het stukje stof om de arm kennelijk met zich meebrengen.

De Graafschap

1

Ajax

1

Ruststand 0-0. 75. Meerdink 1-0, 76. Wamberto 1-1. Schds: Jol. Tsch: 11.000.

    • Erik Oudshoorn