On-Nederlands spel breekt hockeyploeg op

In het openingsweekeinde van het toernooi om de Champions Trophy stelde Nederland teleur met een gelijkspel en een nederlaag.

Dat de gloriedagen van het Nederlandse hockey tot het verleden behoren, was al bekend. Maar in Rotterdam, dezer dagen het toneel van het toernooi om de Champions Trophy, lijkt de aftakeling van de wereld- en olympisch kampioen in versneld tempo te worden doorgevoerd. Het gereanimeerde Pakistan (1-1) profiteerde zaterdag nog niet van de pijnlijke terugval, het wilskrachtige Australië een dag later wel: 2-3.

Bondscoach Joost Bellaart hield voorafgaand aan het toernooi al rekening met een pittige vuurdoop. Maar zo'n hardhandige ontgroening had zelfs de opvolger van Maurits Hendriks niet verwacht. ,,We weten nu waar we staan'', constateerde Bellaart gisteren.

Dat is voorlopig op de voorlaatste plaats. Zo groot is de ellende dat het nu al cruciale treffen van morgen, tegen het modale Engeland, plotseling met enige zorg tegemoet wordt gezien door de titelverdediger. Pasklare oplossingen had geen van de betrokkenen gisteren voorhanden. ,,Eerst met stoffer en blik achter de jongens aan'', nam Bellaart zichzelf voor.

Het is verleidelijk de terugval op te hangen aan het afscheid, dertien maanden geleden na de Olympische Spelen, van het gelouterde viertal Brinkman, Jansen, Van Pelt en Veen. Toch is die aderlating slechts een deel van de verklaring en staat deze in geen verhouding tot het verlies van Australië. Dat zag na `Sydney' liefst negen routiniers afhaken.

Bellaart heeft de ontnuchterende toernooistart grotendeels aan zichzelf te wijten. Ook de joviale bondscoach heeft zich immers bekeerd tot het uit het voetbal overgewaaide `Nieuwe Realisme', waarbij het accent is verschoven van aanval op verdediging. Tot afgrijzen van veel collega-coaches uit de hoofdklasse is het voorkomen van doelpunten ook bij de nationale hockeyploeg tegenwoordig belangrijker dan doelpunten maken.

Gevolg van deze on-Nederlandse aanpak is dat de tegenstander zoveel bewegingsvrijheid wordt gegund dat de problemen bijna als vanzelf komen. Herkenbare spelpatronen zijn ineens verdwenen, waardoor zelfs ervaren krachten als spelverdeler Jeroen Delmee zich onwennig over het veld bewegen. De vormgever van Den Bosch kon in beide duels geen stempel op de wedstrijd drukken.

Omstandig prees Bellaart zaterdag niettemin zijn behoudende strijdwijze ,,omdat we niet in het mes zijn gelopen''. Dat mocht zo zijn, maar tegelijkertijd kreeg Pakistan daardoor de gelegenheid te ontsnappen. Zo beducht voor een nederlaag was de thuisploeg dat het gehele elftal in de slotfase samenkroop in de eigen cirkel.

Dat was maar zelden vertoont door de nationale ploeg, waar de spitsen tot voor kort hoogstens terugzakten tot het middenveld. Maar Bellaart schaamde zich naderhand geenszins voor het ontluisterende beeld. ,,Geen angst, maar realiteitszin'', zei hij. Ten overvloede wees hij op de vele `open doelkansen' die zijn ploeg had gecreëerd. ,,Maar niet benut en dat had wel gemoeten.''

Scoren deed Pakistan wél na rust, maar het doelpunt van Muhammad Nadeem werd afgekeurd. Ten onrechte, zoals de arbiter later erkende. Van gevaar in de cirkel was immers geen sprake, omdat de scoop (een lob over grote afstand) van verdediger Sohail Abbas ruim voor het doel van keeper Guus Vogels de grond raakte.

Tegen Australië kreeg Oranje wel de rekening gepresenteerd voor de lafhartige tactiek. Het was de loon van de angst, die kennelijk ook de spelers stevig in de greep heeft getuige de overdaad aan individuele fouten. Groen en geel ergerde Bellaart zich dan ook aan het vele balverlies en de gapende gaten tussen de verschillende linies.

Illustratief voor de onmacht was gisteren het lamlendige optreden van Remco van Wijk, die in niets meer lijkt op de scherpschutter van twee jaar geleden. Nadat hij tegen Pakistan opzichtig faalde in de afronding, zette Bellaart hem een dag later voor straf op de bank. Halverwege de eerste helft mocht Van Wijk de dugout verlaten.

Een succes werd zijn invalbeurt niet. Een onbesuisde charge van de Bloemendaal-aanvaller resulteerde vijf minuten voor tijd in een gele kaart, en dus een tijdstraf van vijf minuten. Nog geen minuut na Van Wijks aftocht maakte Australië handig gebruik van de numerieke overmacht. Een solo van Matthew Smith bezegelde het lot van de ploeg van Bellaart, die dankzij een lucky goal van Matthijs Brouwer nog wel terugkwam tot 2-3.

Op de nederlaag viel volgens Bellaart niets af te dingen. ,,Australië was beter, simpel zat.'' Ook meende hij dat een deel van zijn spelersgroep nog te licht is voor het allerhoogste niveau. ,,Vooral de jongeren raken nog te snel uit hun evenwicht. Dat is vooral een kwestie van ervaring. Door schade en schande moeten ze wijs worden.''

Met het oog op het wereldkampioenschap van over drie maanden in Maleisië, beschouwt Bellaart het toernooi in Rotterdam als een veredelde stoomcursus internationaal tophockey voor zijn onervaren selectie. Maar na twee wedstrijden is de stapel huiswerk al zo hoog dat te vrezen valt dat zijn selectie door de bomen het bos niet meer ziet. Vraag is bovendien wie na de valse start met de vuist op tafel slaat. Die taak was tot voor kort weggelegd voor Ronald Jansen. Maar opvolgers van de verbaal vaardige doelman lijken niet voorhanden.

    • Mark Hoogstad