Lesjes in islam

Zelfs de Amerikaanse minister van Defensie had het niet meer.

Netwerk was op bezoek bij de Arabische televisiezender Al-Jazira, terwijl de hoofdredacteur daar met de computer snel door 25 minuten gruwelijke beelden van bombardementsslachtoffers in Kaboel rolde. Uiteindelijk besloot hij er maar 3 minuten van uit te zenden. Er moesten ,,snel'' enkele lijken getoond worden, want ,,als ik alleen vertel dat ze dood zijn, geloven ze het niet''. Het `bleef' bij enkele beelden van dode kinderen en weeklagende ouders. De correspondent uit Kaboel die de beelden had gemaakt, protesteerde. Maar de volgende dag viel de Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld nóg uit tegen die enkele terughoudende beelden: ,,We weten dat Al-Jazira een patroon heeft van Talibaanpropaganda, over and over and over again.''

Netwerk kon meteen de woede van de redactie registreren. De journalisten waren in groepjes druk tegen elkaar aan het gesticuleren. Nou hadden de Arabische televisiemakers zich eindelijk de westerse techniek van de objectiviteit eigen gemaakt, als enigen in een omgeving van persbreidel, en dan werden ze in hun hemd gezet door hun grote voorbeeld, de leider van de vrije, Westerse wereld.

Volgens Pim Fortuyn zijn die moslims allemaal eender, zeker de Nederlandse die van het ,,agrarische'' soort zijn. Gisteren mocht hij dat twee keer vertellen, tegen Theo van Gogh op zondag en in debat met de Leidse Arabist Hans Jansen voor Buitenhof. Aan aandacht geen gebrek, veel Nederlanders denken er zo over als hij. Voorafgaand aan het gesprek had columnist en universitair ethicus Cliteur de overheid opgeroepen tot ,,de verwerping van de religie als grond van de moraal''. Dat moest minister van Van Boxtel in de moskee gaan bespreken.

Na 11 september heeft Fortuyn een stapje teruggedaan. Hij roept niet langer op tot een ,,koude oorlog'' met de islam maar beperkt zich tot een ,,ideologische strijd''. Meteen ging Fortuyn Jansen de les lezen over moslims in Egypte, waar Jansen een boek over heeft geschreven nadat hij er vier jaar had gewoond. Volgens Jansen integreren Nederlandse moslims in razend tempo. Er zijn evenveel soorten moslims als christenen en joden maar het is wel moeilijk voor moslims om hun stem te verheffen tegen fanatici. Het kostte ook Jansen zelf moeite om zijn stem te verheffen tegen de spraakwaterval van Fortuyn. ,,Discussie is het leukste wat er is'', verklaarde Fortuyn later tegen Van Gogh. ,,Mijn ongelijk bekennen doe ik ook ruimhartig.''

Fortuyn mag dan te ferm van leer trekken, homoseksualiteit is wel een probleem voor moslims. ,,Wanneer denkt u dat homoseksualiteit eindelijk wordt geaccepteerd in de moslimgemeenschap?'', had Jack Spijkerman op zaterdagavond gevraagd aan een Soedanese moslim die om zijn homoseksualiteit zijn land was ontvlucht. ,,Niet binnen vijftig jaar'', was het berustende antwoord.

Het fijnzinnigste interview had Michiel Zeeman voor de Nederlandse moslim-omroep met drie gematigde moslims. Zeeman slaagde er in abstracte kwesties te behandelen met nuchtere vragen. Ook imam Haselhoef zat erbij die zich had geëxcuseerd voor zijn uitspraken over een volgens hem uitsluitend hypothetische doodstraf tegen homo's. ,,Islam betekent vrede'', zei hij. Hij vertelde hoe een moslim moet leven.

Schrijfster Naima El Bezaz vertelde over de verdraagzaamheid van moslims tegenover andere gelovigen. Ongelovigen begreep ze niet. Fundamentalisten misbruiken de godsdienst voor hun politiek en dat is niet de bedoeling, zei een vrouw, een gevluchte procureur-generaal uit Afghanistan. Slechts indirect kwam de positie van de vrouw ter sprake. Moskeeën doen bijna niets voor vrouwen, gaf Haselhoef later toe. Ik heb nooit vrouwen gezien in al die moskeeën die op het scherm passeerden. Daar had ik meer over willen horen. En vandaag geeft Haselhoef in het Algemeen Dagblad toe dat hij ,,geen volwaardig imam'' is. Zijn achterban bestaat uit prostituées, verslaafden en psychiatrisch patiënten, hij krijgt 5000 gulden per publiek optreden en veel moslims ergeren zich aan hem.

De islamles had het hele weekeinde geduurd, maar mijn verwarring was alleen maar groter geworden.

    • Maarten Huygen