SIGAREN... ...WINDMOLENS... ...EN TOPSPORT

Afgelopen maandag werd de tweede Avond van Wetenschap en Maatschappij gehouden. Pim Fortuyn was er ook, maar zijn bijdrage werd in de kiem gesmoord.

Al vroeg in de avond was de beoogd lijsttrekker van Leefbaar Nederland in de Ridderzaal, waar 200 geleerden, politici, sporters, ondernemers en journalisten in een feestelijke entourage spraken over `Jong talent voor de wetenschap', opgevallen door reeds bij het voorgerecht sigaren te roken. Toen vervolgens de eerste discussieronde met Consommé aux fenoil was toegedekt en Paul Schnabel het gezelschap voorlopige onderzoeksresultaten van het Sociaal en Cultureel Planbureau presenteerde over de aantrekkelijkheid van de wetenschap voor jong talent, stond Fortuyn op van tafel 11 en wachtte op zijn kans. Zodra Schnabel was uitgesproken wilde hij een debat aangaan, maar dat was niet de bedoeling. Uit de luidsprekers klonk een beroepsstem die de aanwezigen verzocht naar de ontvangstzaal te gaan om daar de Sorbet de champagne rosé te nuttigen. In dat rumoer ging Fortuyns pleidooi voor hoogleraren die maar voor vijf jaar werden benoemd, geheel verloren. In arren moede beende Fortuyn toen maar richting tafel 15, waar Schnabel weer was gaan zitten, maar hij werd onderschept door Peter van Ingen, lid van het organiserend bestuur. ``Even Paul afschermen'', reageerde deze later. ``Ik heb Pim Fortuyn niet meer gezien'', zei Schabel nog later.

De opzet van de avond was dezelfde als de vorige keer: aan tafel spreken over uitdagingen waar wetenschap en maatschappij voor staan. Wel was de gemiddelde leeftijd van de deelnemers met tien jaar gedaald en was het aantal vrouwen verdubbeld van één naar twee per tafel van acht – zaken die met elkaar verband hielden. Nobelprijswinnaar Tiny Veltman maakte van de gelegenheid gebruik om aan tafel 16 minister Jorritsma van EZ in te peperen welke grote onzin het is te investeren in windmolens.

De SCP-resultaten waren weinig schokkend. De ambitie van gepromoveerden om in de wetenschap door te gaan is veel groter dan de kans op verwezenlijking, maar echt vervelend is het pas als het omgekeerde het geval is. Dat was in de jaren zeventig zo en nu nog zit de wetenschap met de gebakken peren. Zaken die de jonge onderzoekers verbeterd willen zien om de wetenschap aantrekkelijker te maken zijn de arbeidsvoorwaarden, het carrièreperspectief en de begeleiding. Aan het einde van de avond presenteerden VNO-NCW, KNAW, NWO, TNO en VSNU een manifest waarin zij het kabinet vroegen jaarlijks 200 miljoen extra uit te trekken voor wetenschappelijk onderzoek gericht op de lange termijn, om te voorkomen dat Nederland achterop raakt.

De avond werd afgesloten met een overweging door kroonprins Willem-Alexander, lid van het organiserend bestuur. Wetenschap is de topsport van de kenniseconomie, zei hij, om vervolgens op het belang te wijzen van scouting van jong talent, een inspirerende coach, excellente voorzieningen, continue selectie voor de plaatsen in de kernploeg, voldoende kapitaal, doorstroming en desnoods het aantrekken van talent uit het buitenland. Goede beeldvorming, zo besloot de prins, heeft alles te maken met strenge en continue selectie. Die maakt de nationale ploeg wetenschappers tot de helden van de samenleving. Natuurlijk is ook voldoende aandacht van de media essentieel. ``Naast Studio Sport dus ook soms tijd voor Studio Wetenschap.''