ONMOGELIJKE BRUG VAN DA VINCI IS NU GEBOUWD IN ÅS, NOORWEGEN

Bijna vijfhonderd jaar nadat de Leonardo da Vinci (1452-1519) de brug ontwierp, is deze woensdag geopend in het Noorse plaatsje Ås. Volgens de initiator van de brug, de Noorse kunstenaar Vebj⊘rn Sand, is het de eerste keer dat een van de vele grote technische ontwerpen die Da Vinci tijdens zijn leven maakte daadwerkelijk is uitgevoerd. ``Er bestaan wel modellen van zijn ontwerpen, maar ze zijn nooit op een grote schaal gebouwd'', aldus Sand.

Oorspronkelijk ontwierp de Italiaanse renaissance-kunstenaar en -architect Leonardo da Vinci de brug in 1502 voor de Turkse sultan Bajazet II om de Gouden Hoorn in Istanbul, een zijarm van de Bospurus, te overbruggen. Da Vinci's brug zou een lengte van 250 meter krijgen en daarmee de langste ter wereld worden. De brug moest van steen worden gebouwd. Het bijzondere van Da Vinci's ontwerp was dat het wegdek rustte op drie bijzonder langgerekte bogen, die de Gouden Hoorn in één keer zouden overspannen. De reusachtige platte bogen waren volgens Da Vinci mogelijk, doordat de uiteinden ervan met een breedte van veertien meter buitengewoon zwaar waren. Het middenstuk van de bogen was daarentegen slechts 65 centimeter dik. Het contrast tussen de dikke en dunne delen geeft de brug een bijzonder elegant voorkomen. Sand omschrijft Da Vinci's brug als `de Mona Lisa' onder de bruggen. ``De brug is een mooie combinatie van functionalisme en schoonheid'', zei hij bij de opening.

Da Vinci bood de sultan het ontwerp aan, omdat hij er geen andere opdrachtgever voor kon vinden, zo blijkt uit een brief van Da Vinci die in 1952 werd ontdekt. Maar net als alle andere mogelijke opdrachtgevers achtten de sultan en zijn adviseurs het ontwerp onuitvoerbaar.

Maar Sand wist het Noorse ministerie van wegen en transport er wèl van te overtuigen dat Da Vinci's Gouden Hoorn-brug heel goed kon dienen als voetgangersbrug over de snelweg E18, 35 kilometer ten zuiden van Oslo. De Noorse Da Vinci-brug is bescheidener uitgevallen dan Da Vinci vijf eeuwen geleden had voorzien. De brug is 65 meter lang en 8 meter breed. De bouwkosten bedroegen ongeveer 3,5 miljoen gulden.

Omdat een stenen uitvoering te duur werd, is de brug uiteindelijk in hout uitgevoerd. De brug bestaat grotendeels uit gelijmd naaldhout, een techniek die ook werd toegepast bij veel gebouwen die in 1994 in Lillehammer voor de Olympische Winterspelen werden gebouwd. De borstwering van de brug is gemaakt van roestvrij staal en teakhout. ``Dit project heeft bewezen dat de brug gebouwd kan worden, en volgens mij kan het net zo goed in steen'', aldus Sand. De Noorse kunstenaar wil nu op elk continent van de wereld een Gouden-Hoornbrug bouwen, te beginnen in Amerika.

    • Bernard Hulsman