Juist nu hardlopen in New York

Aan de marathon van New York die morgen wordt gehouden, zullen dit jaar minder Nederlanders meedoen. Veel lopers annuleerden hun reis uit angst voor nieuwe terroristische aanslagen.

Peter Clarijs en zijn vrouw Els houden deze week een minivakantie in Praag. Eigenlijk hadden ze in New York moeten zijn, waar Peter zondag voor de tweede keer de marathon zou lopen. Ze hebben de reis geannuleerd. Peter: ,,De vorige keer was het een groot feest, dagen lang. Dat is nu anders. Er zijn daar vijfduizend mensen omgekomen. En dan dat miltvuur.''

De New York City Marathon hoort met Londen en Berlijn bij de buitenlandse marathons die verhoudingsgewijs veel Nederlanders trekken. Daarna komen Parijs, Stockholm, Boston, Honolulu en, sinds een paar jaar, Peking. Van de circa 30.000 deelnemers aan de marathon in New York komen 1.000 tot 1.200 lopers uit Nederland.

Peter en Els Clarijs zijn niet de enigen die hebben besloten dit jaar over te slaan, al ontbreekt het overzicht doordat niet alle reisbureaus willen zeggen hoeveel lopers hebben geannuleerd. Van de drie belangrijkste organisatoren geeft Jan Doets America Tours (Heerhugowaard) helemaal geen cijfers. Holland International Marathon Reizen (Rotterdam) verwijst naar het hoofdkantoor, waar de woordvoerder ,,de indruk heeft'' dat ,,niet meer dan 5 procent'' is afgevallen. Holland International heeft voor New York 800 marathonreizen geboekt. Maar dat is inclusief familie, vrienden en verzorgers.

Leen van den Ende van Fast Travel (De Lier), het oudste reisbureau voor marathons, heeft zich ,,de afgelopen weken soms een psycholoog gevoeld''. ,,Dan belt iemand die twijfelt en dan vraag je: Wat wil je? Meestal zeggen ze dan: Eigenlijk wil ik gaan. Nou, dat is dus moeilijk. Wat moet je dan zeggen?'' De laatste dagen raadde Van den Ende aan: ,,Ga naar Schiphol. Laat de sfeer op je inwerken. En beslis dan wat je doet.''

Het laatste vliegtuig met boekingen van Fast Travel vertrok woensdagmiddag. Directeur Wim Verhoorn, ex-bondscoach van de atletiekunie en nu begeleider van de marathonreizen, vertrok al eerder. Vanuit New York zegt hij: ,,Het vliegtuig zat anders bomvol. Nu waren er lege plekken, terwijl we ook nog een vliegtuig minder dan anders hadden geboekt. Ik zie het hier ook om me heen: veel minder landgenoten. We zitten dik onder het quotum.''

De motieven om te annuleren komen overeen, al zijn er ook verschillen. Peter Clarijs: ,,Eerst dacht ik: al die doden, ik heb daar niks te zoeken. Toen ging ik denken: als je gaat, is dat ook een soort steun, een blijk van medeleven. Maar toen kwam dat miltvuur.''

Terry Heemskerk, eerder deze week op internet nog op zoek naar een vervangende last minute vakantie: ,,Je wordt onzeker. Je denkt: is zo'n marathon niet een trekpleister voor nóg een aanslag? Toen kreeg mijn man ook nog een blessure aan zijn pols. Toen hebben we afgezegd.''

Bij Fast Travel meldden zich de laatste dagen weer meer mensen af, na de waarschuwing voor nieuwe terroristische aanslagen. Ook zijn er meer annuleringen dan anders wegens een blessure. Verhoorn: ,,Veel daarvan zijn natuurlijk echte blessures. Maar het kan ook somatische pijn zijn, pijn die je wel voelt maar die over zou gaan als je ging hardlopen. Die pijn ontstaat door spanning.'' De marathon, die dezelfde route heeft als anders, komt overigens niet langs het World Trade Center.

Er zijn natuurlijk ook redenen om wel te gaan. De maandenlange training bijvoorbeeld. Of de impact van juist deze marathon. René Godlieb, donderdagmiddag op het vliegtuig gestapt: ,,New York heeft een naam. Het is gewoon anders dan Rotterdam of Berlijn.'' Hij heeft wel geaarzeld: ,,Natuurlijk. Je bent er mee bezig. Maar je kunt overal wel voor uit de weg gaan.''

Soms speelt de sociale druk mee van leden van de atletiekvereniging die niet twijfelen. Terry Heemskerk: ,,Veel lopers hebben zoiets van: we gaan ervoor. Ik hoorde van een groepje van zeven lopers die elkaar over de streep hebben getrokken. Hun vrouwen waren er eigenlijk op tegen. Mijn man en ik zouden met z'n tweeën gaan. Dan is het anders.''

Ook het laten blijken van medeleven speelt een rol en dat buit de organisatie van de New York City Marathon bovendien uit. Aan alle deelnemers wordt een band voor rond de bovenarm uitgereikt met de tekst United We Run. De organisatie hoopt bovendien een miljoen dollar in te zamelen voor de slachtoffers van de aanslagen, dankzij donaties van de deelnemers aan de marathon maar ook doordat diezelfde dag landelijk een Run for America is georganiseerd.

Geld lijkt bij het al dan niet annuleren niet mee te spelen. Een week New York inclusief hotel (maar zonder eten) kost ongeveer drieduizend gulden. Het startbewijs voor de marathon, vierhonderd gulden, komt daar nog bovenop. Peter Clarijs: ,,Dat geld was toch al uitgegeven.'' Hij heeft van de verzekering de helft teruggekregen. Terry Heemskerk en haar man kregen bijna het hele bedrag, ,,vanwege de blessure''.

René Godlieb, die wel loopt: ,,Het geld is niet belangrijk. Als er een negatief reisadvies was afgegeven, was ik niet gegaan. Zo'n advies is veel belangrijker.'' Wim Verhoorn, die ,,geen moment'' heeft overwogen om niet te gaan: ,,Het risico, dat is de belangrijkste overweging van mensen. Het is nu anders dan anders, de sfeer, de veiligheidsmaatregelen. Maar als je dat weet, kun je er toch van genieten. Verder adviseer ik de mensen hier: lees deze week geen krant en kijk geen tv.''

    • Gretha Pama