Jan Bos vindt op sprint oude ritme terug

`Hakken' was het gisteravond op de eerste 500 meter bij de Nederlandse afstandskampioenschappen in Groningen, maar in de tweede 500 meter toonde sprinter Jan Bos zijn oude klasse. In de eerste van de twee ritten moest de sprinter uit de DSB-ploeg nog zijn meerdere erkennen in Erben Wennemars, in de tweede rit bleef hij zijn voormalige ploeggenoot bij Spaar Select op ruime afstand voor en veroverde hij de nationale titel op de kortste schaatsafstand.

Met een baanrecord (36,06 seconde) verzekerde Bos zich in de met kerstversieringen opgetuigde ijshal de Kardinge van de eerste prijs van het seizoen. Wanneer hij voor het laatst de beste was geweest op die afstand? Bos kon het zich niet herinneren. Ook zijn vader, die ooit alle tijden en klasseringen van de oud-wereldkampioen sprint uit zijn hoofd kon opdreunen, moest het antwoord schuldig blijven. ,,Ik heb nou twee sportende jongens en weet het gewoon niet meer.'' Zoon Theo is een talentvolle baanwielrenner, die 's winters zijn conditie ook in schaatswedstrijden op peil houdt.

Het laatste succes van Bos bij de NK afstanden dateerde van drie jaar geleden. Ook toen won hij de 500 meter, eveneens in Groningen. In de twee voorgaande edities van de NK, in Den Haag, was Wennemars zowel op de 500 als de 1.000 meter Bos de baas.

Vooral vorig seizoen beleefde Bos onder coach Leen Pfrommer een rampzalig seizoen. Verder dan twee onbeduidende wapenfeiten kwam hij niet; hij verbeterde zijn persoonlijke records op de 3.000 en de 5.000 meter, respectievelijk een incourante schaatsafstand en een lange afstand die voor sprinter Bos geen enkele waarde heeft. Zijn eerste jaar bij de formatie van Dirk Scheringa Beheer (DSB) draaide uit op een bittere teleurstelling en een conflict met Pfrommer. Ook DSB-troef Ids Postma liet Pfrommer vallen.

Met de ervaren coach begon Bos nog wel aan de voorbereidingen op het nieuwe, olympische seizoen, maar een maand geleden kwam het tot een definitieve breuk. Pfrommer moest het veld ruimen. Als zijn opvolger toverde DSB de vrijwel onbekende Oekraiener Konstantin Poltavets uit de hoge hoed.

,,Voor die tijd was ik helemaal niet met schaatsen bezig, maar met die kutdingen'', zei Bos gisteren met een verwijzing naar de vertroebelde verhouding met Pfrommer. ,,Ik heb geen stress meer en dat is zo belangrijk. Ik kan me weer op het schaatsen concentreren en focussen op het kleinste detail.''

De trainerswisseling werkte bevrijdend voor Bos. Vanaf het moment dat hij voor het eerst op het ijs stond, begin oktober in Dronten, voelt hij zich goed in de handen van de debuterende coach. ,,Hij gaf me direct rust en vertrouwen.'' Sinds een maand heeft hij rust in z'n hoofd. ,,En dat komt er nu uit.'' Voor de wedstrijd van gisteren was hij nog een beetje nerveus, erkende Bos, maar na de verloren rit tegen Wennemars was de spanning verdwenen. ,,Die eerste rit op de 500 meter was één grote hakpartij.''

Ontspannen schaatste Bos vervolgens naar de titel. Revanche op zichzelf, noemde hij dat. Voor de kruising, vlak achter Wennemars, sloeg hij zijn slag. Helemaal tevreden was Bos niet na zijn race waarin hij ruim een halve seconde sneller was dan Wennemars. ,,Ik had eigenlijk een 35'er willen rijden.''

Wennemars complimenteerde Bos met zijn overwinning en stelde vast dat de drie Nederlandse sprinttoppers, waartoe ook Gerard van Velde (derde) behoort, momenteel aan elkaar gewaagd zijn. Van Velde was overigens de enige schaatser die vooraf was verzekerd van deelname aan de 500 meter bij de wereldbekerwedstrijden. Behalve Bos en Wennemars reizen Bas Brusche (Spaar Select) en Alexander Oltrop (kernploeg opleiding langebaan) af naar de eerste wereldbekerwedstrijd voor de sprinters, op 1 en 2 december in Salt Lake City. Zij werden gisteren respectievelijk vierde en vijfde op de 500 meter.

Bij de vrouwen was Andrea Nuyt gisteren voor het derde opeenvolgende jaar bij de NK afstanden de snelste schaatsster op de 500 meter. Marianne Timmer eindigde als tweede. Beiden waren al genomineerd voor deelname aan de wereldbekerwedstrijden op de 500 meter in Salt Lake City. De nummers drie, vier en vijf van gisteren, Yvonne Leever, Frouke Oonk en Dianne Kootstra, dwongen ook deelname aan dat toernooi af.

Timmer kende een allesbehalve rimpelloze voorbereiding op het schaatsseizoen. In de zomer stopte ze met haar eigen ploeg omdat ze geen sponsor kon vinden en ze stapte over naar Spaar Select. Aangedaan was ze ook door het overlijden van Egbert van 't Oever, behalve coach van Timmer de afgelopen jaren haar vertrouwensman. ,,Ik heb een moeilijke periode achter de rug, maar op het ijs kan ik in m'n hoofd een knop omzetten.''

Privé kende Timmer een hoogtepunt door het huwelijk met haar coach, Peter Mueller. Ze schaatst tegenwoordig met een flonkerende diamanten ring aan haar linkerhand. Maar waar was de ring van Mueller? ,,Ik heb geen ring'', zei de Amerikaan met een brede glimlach. ,,Ik heb twee nieuwe schroeven voor m'n speedboot gekregen.''

    • Ward op den Brouw