Jan Bols

Toen schaatsen in Nederland nog geen synoniem voor carnaval was, huilden miljoenen televisiekijkers om de diskwalificatie van Jan Bols.

Deze rijwielhandelaar uit Hoogeveen, die eindelijk uit de schaduw van Ard Schenk en Kees Verkerk trad, vergat in 1971 bij het Europees kampioenschap in Heerenveen op de vijf kilometer van baanhelft te wisselen. Hij bleef in de buitenbaan en benadeelde daarmee zichzelf. Dit argument vond geen genade bij wedstrijdleider Henny Roos, een Nederlander nota bene. Na een protest van de Noren werd de nationale held Bols uit het klassement geschrapt. Bijna niemand had de `foute wissel' op de tribune waargenomen. Uit vrees voor chaos en vechtpartijen werd het nieuws over zijn diskwalificatie niet omgeroepen in het Thialf-stadion. Schaatsen was dertig jaar geleden weliswaar een amateursport, de beleving en het chauvinisme van de supporters was veel groter dan tegenwoordig. De uitschakeling van de populaire Bols leidde na de bekendmaking tot emotionele, agressieve taferelen. Een dag later stond de Drentse stayer, toegejuicht door zijn fans, langs de kant zijn ploeggenoten aan te moedigen. Het mocht niet baten. Dag Fornaess negeerde de fluitconcerten en veroverde de Europese titel. Om bloedvergieten te voorkomen reed de Noor zijn ereronde onder politiebegeleiding. Om dezelfde reden werd hij geflankeerd door Schenk en Verkerk, die respectievelijk als tweede en derde eindigden. Martelaar Bols: ,,Ik ben voor joker gezet.''

Dit is de veertiende aflevering in een serie over schokkende sportmomenten.

    • Jaap Bloembergen