Ipotiroideo 2

De recensie over het door mij verzorgde Van Dale woordenboek Italiaans-Nederlands/Nederlands-Italiaans (W&O 13 oktober, `Snij weg die ipotiroideo') is voor mij aanleiding tot enkele algemene opmerkingen en een paar belangrijke rectificaties.

Een gebruiker, laat staan een lexicograaf, zou moeten weten dat een tweetalig woordenboek geen encyclopedie is. Het is dus onmogelijk (Nederlandse) begrippen als bijv. verisme of maffia uit te leggen.

In mijn woordenboek is er voor gekozen zo veel mogelijk informatie te geven over het gedrag van de woorden en hun combinatie met andere woorden, liever dan het aantal trefwoorden te verhogen. Daar er plaats was voor ongeveer 60.000 trefwoorden per deel konden begrippen als poldermodel, melkertbaan of viado (Braziliaanse travestiet), cadaveri eccellenti (dat obsoleet is) enzovoorts niet opgenomen worden. Voor de elektronische uitgave zou dat overwogen kunnen worden.

Een italianist zou wel geweten hebben dat menefreghismo synoniem van onverschilligheid is en tegenwoordig niet meer informeel (al komt het uit de informele uitdrukking `me ne frego': het kan mij geen donder schelen), dat meretrice voor een Italiaan minder verheven is dan het Nederlandse meretrix (omdat het uit het Latijn komt, hetgeen voor een Italiaan erg normaal is), dat woorden als cap(p)one en gallinella wel degelijk namen van een vis (namelijk de poon) zijn en dat nisba wel degelijk niks en niets betekent!

De term allochtoon is het tegenovergestelde van autochtoon en betekent buitenlander, immigrant (zie de Grote Van Dale). Voor de Nederlandse overheid ben ik dus ook een allochtoon. Dat voor velen die term ook een denigrerende betekenis heeft, is mogelijk, maar dan zou dit ook ronduit en officieel gezegd moeten worden. Imputato is in het Italiaans wel een beklaagde, terwijl een verdachte een indiziato is. Beklaagde en verdachte blijken in de praktijk in Nederland synoniemen te zijn (in België niet) maar imputato te vertalen met beklaagde is geen fout. Pleegouders is in het dagelijks Italiaans genitori adottivi. De term genitori affidatari wordt in zeer officiële juridische stukken gebruikt, is meer gemarkeerd dan de Nederlandse term. Patria potestà betekent vaderlijke macht/gezag en tegenwoordig per extensie inderdaad ouderlijk gezag. De correcte Italiaanse term voor ouderlijk gezag is echter potestà dei genitori. In de recensie wordt ten onrechte niet vermeld dat in het woordenboek onder potestà beide vormen worden gegeven.

Een nauwkeuriger lezer tenslotte had gezien dat termen als gouden handdruk of orario continuato wel degelijk in het woordenboek staan. Dat Corte d'Appello wel degelijk vertaald is met gerechtshof en Hof van Appel (kijk onder corte).

Ik vind derhalve de kop en onderkop van het overigens positieve en lovende artikel ten onrechte negatief, een beetje tendentieus en uiteindelijk misleidend.

    • Prof.Dr. V. Lo Cascio