Impulsief en onhandig

Hij creëerde een succesvol media-imperium en is goed voor vier miljard dollar. Maar voor iemand die graag burgemeester wil worden van New York komt Michael Bloomberg onbeholpen over. Een beetje als een zakenman die nog nooit een publieke functie heeft bekleed. En dat is hij ook. ,,Vaak gaan er dingen mis omdat ik te impulsief ben.''

Tijdens het eerste debat tussen de twee kandidaten voor de burgemeestersverkiezingen in New York, Michael Bloomberg (Republikein) en Mark Green (Democraat) vond deze week een scherpe woordenwisseling plaats.

Green: ,,Mag ik van de gelegenheid gebruik maken om te melden dat Crain's, het belangrijkste zakenblad van New York, zijn voorkeur heeft uitgesproken voor mijn kandidatuur?''

Bloomberg: ,,Dat mag, maar ik betwijfel of The Wall Street Journal het eens is met die omschrijving.''

Green: ,,Misschien niet, maar zeker is dat The Wall Street Journal geen voorkeur heeft uitgesproken voor jouw kandidatuur.''

Het was niet de eerste keer dat Bloomberg, oprichter en voormalig bestuursvoorzitter van het gelijknamige financiële media-conglomeraat, werd afgetroefd in het bijzijn van de pers. Voor iemand die graag burgemeester wil worden van een stad met acht miljoen inwoners, en in totaal 41 miljoen dollar heeft besteed – onder meer aan dure adviseurs – om dat doel te bereiken, komt Bloomberg onbeholpen over. Een beetje als een zakenman die nog nooit een publieke functie heeft bekleed. En dat is hij ook. In tegenstelling tot Green, die gepokt en gemazeld is als ombudsman van New York.

Laat er geen misverstand over bestaan: Bloomberg is geen Steve Forbes of Ross Perot, maar hij is zeker ook geen Silvio Berlusconi. Hij is vier miljard dollar waard, heeft vier huizen (in Manhattan, Westchester, Aspen en op de Bermuda eilanden), en verplaatst zich per privé-helikopter, maar of hij ook een significante achterban heeft zal volgende week dinsdag moeten blijken, als New York naar de stembus gaat.

Bij een campaign event afgelopen zomer in een buurthuis, stond Bloomberg zwijgend achter een microfoon te staren naar een vijftal televisiecamera's. ,,Waar zal ik beginnen?'' stamelde hij, na een stilte van een minuut of wat. ,,Doe gewoon je verhaal!'', commandeerde een campagne-medewerker met een script vanaf de zijlijn. ,,Zeg iets!'' Waarop de kandidaat een obligaat praatje hield over het belabberde middelbaar onderwijs, met als crux dat er ,,een hoop veranderd kan worden, als we de juiste prioriteiten stellen''.

Bloomberg is niet alleen weinig eloquent, hij heeft ook geen sterk ontwikkelde politieke voelsprieten. Voor een gezelschap van Republikeinse vrouwen stak hij een paar weken geleden een pleidooi af voor hogere belastingen. Omdat alleen met hoge belastingen, aldus Bloomberg, behoorlijke sociale voorzieningen kunnen worden gefinancierd. De conservatieve dames verslikten zich zowat in hun cocktails. Ze wisten ook wel dat Bloomberg zijn leven lang Democraat is geweest en vlak voor de verkiezingen om tactische redenen van partij is gewisseld (als Democraat was hij afgevallen in de voorverkiezingen), maar dan nog.

Bij een andere gelegenheid betoogde Bloomberg dat de spanningen tussen de politie en de minderheden in de stad kunnen worden opgelost door agenten te voorzien van laptops en Blackberries (een trendy soort draadloze handcomputertjes). Ernstiger was de keer dat hij seksuele intimidatie en seksueel misbruik voor een publiek in Brooklyn samenvoegde onder de noemer ,,quality of life''-overtredingen. De belangenvereniging van slachtoffers van seksueel misbruik ontplofte. Wat? Vond Bloomberg verkrachting hetzelfde als openbare dronkenschap? Later probeerde Team Bloomberg de boel te sussen met de mededeling dat hun man zero tolerance bedoelde, het populaire antwoord op quality of life-overtredingen.

,,Vaak gaan er dingen mis omdat ik te impulsief ben'', zei Bloomberg in zijn autobiografie Bloomberg on Bloomberg (1997).

Op het privévlak brengt Mike – zo wil Michael Rubens Bloomberg (Medford, Mass, 1942) het liefst door iedereen worden genoemd – het er al niet veel beter af. Onhandig is het woord. Yankees of Mets – een vraag die van levensbelang is voor (honkbalminnende) New Yorkers? ,,Ik kom uit Boston, en ik blijf mijn oude club graag trouw.'' Lievelingseten: popcorn. Lievelingsfilm: James Bond. Lievelingsboek: Ludlum. Lievelingspresident: Truman.

George W. Bush, die Jesus als zijn favoriete filosoof noemde, vaak niet uit zijn woorden kon komen en ook behoorlijk wat blunders beging, is toch president geworden, dus misschien maken persconferenties en interviews niet zoveel uit en gaat het vooral om uitstraling. En daarmee zit het bij de 59-jarige vrijgezel, levensgenieter en actief filantroop Bloomberg wel goed. ,,Het is een goede vent'', is een veelgehoord compliment van mensen die hem kennen. ,,Charmant'', is een ander. ,,Eerlijk en loyaal'', zeggen zijn vrienden.

Bloomberg beschouwt zelf zijn managementcapaciteiten als zijn grootste pré. ,,Niet een politicus, maar een leider,'' luidt zijn eenvoudige campagneslogan.

Bloomberg heeft in twintig jaar tijd een uniek bedrijf uit de grond gestampt, dat nu meer dan twee miljard dollar omzet en 8000 mensen in dienst heeft. Bloomberg LP, dat groot werd door als eerste real time beursinformatie aan te bieden op speciale terminals voor 1100 dollar per maand, heeft inmiddels 950 journalisten in dienst op 79 redacties die nieuws leveren aan een radio- en televisiestation, een serie tijdschriften, een boekenuitgeverij, een website en andere informatiediensten. In december vorig jaar werd de honderdvijftigduizendste terminal geïnstalleerd. Inmiddels is het apparaat uitgegroeid tot een statussymbool: aan een Bloombergterminal kun je zien dat de eigenaar is geïnteresseerd in de financiële markten. Bij concurrenten Reuters, Dow Jones en Bridge News gaat het vooral om de cijfers.

Overigens valt op de genialiteit van Bloombergs uitvinding nog wel iets af te dingen. Bloomberg, een ingenieur die na zijn Harvard MBA in 1966 bij Salomon Brothers kwam te werken als trader, werd in de jaren zeventig na een machtsconflict onder de partners verbannen naar de computerruimte. Daar ontwikkelde hij met de hulp van de dienstdoende technici een systeem genaamd `Salomon B Pages', waarmee allerlei koersinformatie kon worden afgebeeld en gecombineerd. Salomon wist het niet op waarde te schatten, want toen het handelshuis in 1981 werd overgenomen door PhilBro Corp, en Bloomberg werd uigekocht voor tien miljoen dollar, mocht hij zijn speeltje mee naar huis nemen. ,,Bloomberg combineerde op zeldzame wijze kennis van de beurs met kennis van computers'', aldus Morris Offit, een oude collega, in het weekblad The New York Observer. En hij wist hoe je met die combinatie geld kon verdienen.

Over Bloombergs `meritocratische' managementstijl zijn de meningen verdeeld. De redacties, zoals op het zwart-glimmende hoofdkantoor aan Park Avenue, kennen geen afscheidingen en elke werknemer kan plaatsnemen aan elk bureau (dit geldt ook voor de leiding). Gegeten en gedronken kan er door het hele gebouw, gratis. Dit zou de openheid bevorderen, maar volgens critici heeft de werksfeer meer iets van een studentenhuis of sociale jungle, waarin alleen degene met de grootste bek wordt gehoord.

Bloomberg zweert bij hard werken. Van een werkweek van zes dagen van twaalf uur kijkt niemand op. Loyaliteit staat boven alles, dus vakbonden zijn uit den boze en iemand die ooit ontslag heeft genomen is nooit meer welkom. Daar staat tegenover dat de arbeidsvoorwaarden goed zijn.

Een producent van Bloomberg TV, die afgelopen week het hoofdkantoor uitkwam, gaf aan niets te mogen zeggen, zelfs niet dat hij Bloomberg een fantastisch bedrijf vindt en Mike een visionair leider. ,,Dat is beleid'', aldus de producent, die daarna werktuiglijk zijn lippen op elkaar perste.

Bloomberg LP is een exponent van het machismo van Wall Street. Vrouwen moeten niet alleen hard werken maar er ook appetijtelijk uitzien. Tot drie keer toe spande een vrouwelijke employee een rechtzaak aan wegens seksuele intimidatie, en in een geval zelfs verkrachting, die zou zijn gepleegd door een chef op de verkoopafdeling begin jaren negentig. De aanklachten, onlangs opnieuw in de lokale kranten opgerakeld, liegen er niet om. Tegen een zwangere vrouw zou Mike twee keer hebben gezegd ,,Kill it!'' Mike liet zelf een leugendetector-test afnemen, maar wilde de resultaten niet prijsgeven. De rechtzaak werd uiteindelijk in der minne geschikt voor een onbekend bedrag.

Bloomberg ontkent niet dat er wel eens grappen werden uitgehaald. Politiek correct probeerde hij nooit te zijn. ,,Laat de klant maar denken dat hij wordt geneukt, terwijl hij wordt genaaid'', was een van zijn geliefde uitspraken, uiteraard niet bedoeld voor consumptie vlak voor de verkiezingen.

,,Waar het om gaat is dat ik degene ben die bedrijven kan overhalen om naar New York te komen, of om hier te blijven, en dat is wat de stad nodig heeft op dit moment'', aldus Bloomberg tijdens het debat met Green. Dat zou gezien Bloombergs klantenbestand en de problemen waarin de stad zich bevindt best eens zo kunnen zijn. Maar wat de mediamagnaat tot nu toe het meest gebaat heeft is dat, na veel vijven en zessen, Rudolph Giuliani, de huidige burgemeester, zijn zegen heeft uitgesproken over zijn kandidatuur. Diens steun is veel meer waard dan alle reclamespotjes en advertenties tesamen waarmee zijn staf nu de stad overspoelt.

Of het genoeg is om de politieke beginneling Bloomberg te laten winnen van Green is onwaarschijnlijk. New York telt vijf keer zoveel ingeschreven Democraten dan Republikeinen. En veel Republikeinen, zoals de commentaarschrijvers bij The Wall Street Journal, vinden Bloomberg te links.