Amerikaanse werkloosheid schiet omhoog

In de Verenigde Staten zijn in oktober 415.000 banen verloren gegaan en sprong de werkloosheid omhoog van 4,9 tot 5,4 procent van de beroepsbevolking. Het banenverlies is in ruim 20 jaar niet zo groot geweest.

Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Arbeid in Washington gisteren bekendgemaakt.

Het werkloosheidpercentage zelf is sinds december 1996 niet zo hoog geweest, toen de werkloosheid op hetzelfde percentage stond en aan het dalen was. De cijfers geven aan dat de aanslagen van 11 september diep ingrijpen in de Amerikaanse economie.

In de industrie in de VS verdwenen in oktober 142.000 arbeidsplaatsen, in de dienstensector 241.000, de grootste daling in deze sector sinds augustus 1983. Vooral de luchtvaartmaatschappijen in de VS hebben sinds 11 september tienduizenden banen geschrapt, een verlies dat nu eerst goed uit de werkloosheidscijfers blijkt.

Het banenverlies in oktober is aanzienlijk groter dan het verlies van ongeveer 289.000 banen dat door analisten op Wall Street werd voorzien. De daling met 415.000 banen is sinds mei 1980 niet meer voorgekomen, toen 460.000 banen verloren gingen. Dat was onder president Carter ten tijde van de Iran-crisis toen de Amerikaanse ambassade in Teheran werd bezet en er in de VS recessie heerste. Analisten hadden voor oktober op een werkloosheidspercentage van 5,2 gerekend.

Het ministerie van Arbeid maakte gisteren bovendien bekend dat de afname van het aantal banen in september groter was dan aanvankelijk was geraamd, namelijk geen 199.000 maar 213.000.

Eerder deze week maakte het ministerie van Handel bekend dat de Amerikaanse economie in het derde kwartaal met 0,4 procent op jaarbasis is gekrompen. Een cijfer dat economen meeviel, omdat ze een krimp van één procent hadden verwacht. Maar deze 0,4 procent is een voorlopig cijfer. De feitelijke stilstand die na 11 september enige dagen intrad zou er nog niet in zijn verwerkt.

De snelle stijging van de werkloosheid zal haar weerslag hebben op de consumptieve bestedingen in de VS. In het derde kwartaal daalde de consumptie met 1,2 procent op jaarbasis. Voor het vierde kwartaal wordt opnieuw een krimp van de economie verwacht. Twee kwartalen krimp achtereen worden onder economen beschouwd als een recessie.

President Bush probeert intussen met een extra stimuleringsprogramma van zo'n 100 miljard dollar het tij te keren. Maar de Democraten en Republikeinen in het Congres zijn diep verdeeld over de aard van de te nemen maatregelen.

Wall Street vestigt nu zijn hoop op de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, dat volgende week misschien opnieuw de rente verlaagt. Dat zou dan de tiende verlaging op rij worden dit jaar.