747 AM, zender zonder luisteraars

In april maakte Radio 5 plaats voor 747 AM. Tot nog toe met weinig succes. Gisteren vergaderden de omroepen over de toekomst van de informatieve zender.

De VARA zendt maandag een nieuwe versie van haar radioprogramma `Punch' uit. ,,De aanpassing is nodig', volgens Willy Mos, de VARA-eindredacteur van Radio 1 en 747 AM, ,,omdat we niet op oude voet verder konden gaan.' De uitzendingen gingen te veel lijken op de programma's van Radio 1, aldus Mos, en de zender moet meer sfeer uitstralen en makkelijker te beluisteren zijn. Er zijn nu ,,te veel deskundigen en hotemetoten te horen', zegt Mos. In de nieuwe `Punch' zullen meer direct betrokkenen aan het woord komen en de ervaringen van gewone mensen centraal staan. Bo van der Meulen vervangt als presentator Paul van Liempt die, ook naar eigen inzicht, niet voor die sfeer kon zorgen.

Ook het KRO-programma `Route 747', afgelopen april voor het eerst in de ether, gaat op 1 december verdwijnen. Dat heeft Marga Miltenburg, hoofd Info Radio 1 en 747 AM, bevestigd. De KRO vindt dat in het huidige programma Route 747 de centrale gast van de dag te weinig te maken heeft met de andere onderwerpen die worden uitgezonden. De uitzending moet volgens Miltenburg meer aansluiten op de beleveniswereld van de luisteraar en het programma moet ,,interactiever' worden.

De VARA en de KRO zijn niet de enige omroepen die hun programma's op 747 AM tegen het licht houden. Zendercoördinator Jan Westerhof besprak gisteren, op een zogeheten `bosdag' op de Veluwe, met de vertegenwoordigers van de omroepen `zenderbreed' evaluatierapporten die over de programma's op 747 zijn gemaakt. In kleine groepjes hebben radiomakers elkaars programma's beluisterd en besproken. ,,Er is ontzettend goed gesproken en constructief gekeken naar programma's', zegt Marga Miltenburg. De algehele teneur van de bijeenkomst was dat, een half jaar na de veranderingen, men best op de goede weg was.

Verder werd ook gesproken over de resultaten tot nu toe, en vooral over het gebrek daaraan: de luistercijfers zijn uiterst laag. 747 AM moet binnen drie jaar een marktaandeel van 2 procent van de totale `markt' van luisteraars halen, zegt Westerhof. Van alle luisteraars stemt minder dan één procent af op 747 AM. Sinds transformatie van radio 5 naar 747 AM betekent dit een lichte stijging.

747 AM zendt tweemaal daags het Radio 1 Journaal uit, en daarnaast dienen de programma's de luisteraar overzicht en verdieping te geven. De zender moet zich tot het Radio 1 Journaal verhouden als de zaterdagse bijlage tot het nieuwskatern van een krant.

Er kwam een reclamecampagne, de zender kreeg de frequentie van Radio 1 op de 747 AM. Bovendien werd 747 AM zó ingericht dat de luisteraar elke dag tot half twee 'smiddags eenzelfde programma kan verwachten, vroeger had elke omroep een hele uitzenddag. De gemiddelde leeftijd van de luisteraar is nu rond de 65 jaar. De programmamakers willen graag een jonger publiek van rond de 40 jaar en ouder bereiken. De KRO richt zich sinds de veranderingen bijvoorbeeld op een specifieke doelgroep van rond de 55 jaar. Volgens de KRO staat die generatie op een keerpunt in hun leven, omdat zij ,,studies hebben afgerond, en carrière voor een groot deel hebben gerealiseerd'. De KRO koos ervoor om zich te richten op deze groep omdat de babyboomer in de audiovisuele media geen programma's vindt die gaan over de keuzes die zij in hun leven maken.

De zender is duur in verhouding tot de hoeveelheid luisteraars. 747 AM staat voor ruim 52 miljoen gulden dit jaar in het meerjarenbegroting van de omroep vermeld. Het aantal luisteraars is moeilijk vast te stellen, het wordt geschat door de Dienst Kijk- en Luisteronderzoek op ongeveer 14.000 mensen. Ter vergelijking: Radio 1 heeft een budget van bijna 84 miljoen gulden. Die zender heeft ruim 9 procent van het marktaandeel, en heeft naar schatting een luisterdichtheid van ongeveer 220.000 man. Muziekzender 3 FM, die meer dan 10 procent van de markt bedient, heeft bijna 250.000 luisteraars. Het muziekstation kost dit jaar bijna 18 miljoen gulden.

Ton van der Graaf, VPRO-eindredacteur van het programma MADIWODO, trekt zich weinig aan van het streven van 2 procent marktaandeel. Hij zegt dat de veranderingen op 747 AM een inhoudelijke verbetering van de VPRO-programma's hebben teweeggebracht. Zo kun je in een dagelijkse rubriek ,,teruggrijpen op wat gisteren in de uitzending is gezegd'. Ook over de zender als geheel is hij te spreken. Er is geen reclame te horen en er kunnen zonder problemen lange banden worden uitgezonden. ,,Radio 747 is de mooiste zender van Nederland.'

Hans Ganzevoort, eindredacteur van Radio 1 en 747 AM, vindt de luistercijfers wel belangrijk, maar geen reden om te zeggen ,,we stoppen ermee'. Dat de zender alleen op de middengolf te beluisteren is, ziet hij als mogelijke verklaring van de lage luistercijfers. Volgens Jan Westerhof zit dat probleem in de grote hoeveelheid ,,sociaal-culturele' onderwerpen die 747 AM uitzendt, in plaats van bijvoorbeeld meer ,,lifestyle'. Ook denkt hij dat er te veel schrijvers over hun boeken aan het woord komen. ,,Als je een boek hebt gepubliceerd, kun je gelijk een strippenkaart kopen om naar Hilversum te gaan: grote kans dat je in vier of vijf radioprogramma's zit.'

Gerectificeerd

747 AM

In het artikel 747 AM, zender zonder luisteraars (in de krant van zaterdag 3 november, pagina 3) staat dat het KRO-programma `Route 747' per 1 december verdwijnt. Dat is niet juist. De KRO zal op 1 december besluiten of `Route 747' per 1 januari kan worden vervangen door een nieuw programma. In hetzelfde artikel staat dat Hans Ganzevoort eindredacteur is van radio 1 en 747 AM. Deze functie vervult hij echter uitsluitend voor de NCRV bij deze zenders.