71 CANADA VIA WOODSTOCK

Phileas Fogg deed het in 80 dagen, de esdoorn in 80 herfstkleuren. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Etappe 71: naar Canada via Woodstock.

De popliefhebber die van New York City naar Canada reist, kan het best overnachten in Woodstock. De kleine stad in de staat New York dankt zijn wereldfaam ten onrechte aan het legendarische Sixties-festival (dat immers honderd kilometer verderop, in Bethel, plaats vond); maar het is vanaf de vroege jaren zestig een toevluchtsoord voor folkies en andere muzikanten geweest. En daar waren ook beroemde Canadezen bij.

De leden van The Band bijvoorbeeld. In 1966 kwamen ze naar Woodstock als begeleidingsgroep van Bob Dylan, die zich in de omgeving had teruggetrokken na het motorongeluk dat geldt als een van de keerpunten in zijn carrière. In de kelder van een huis in het nabijgelegen West Saugerties werkten ze samen met Dylan aan de liedjes die later bekend zouden worden als The Basement Tapes; om vervolgens een eigen plaat op te nemen waarvan de titel de bijnaam van het huis bevatte: Music From Big Pink (1968). De muziek en de teksten van The Band (`vier Canadezen bijeengehouden door een drummer uit Arkansas', schreef de popcriticus Greil Marcus ooit) waren Amerikaans tot op het bot. Ze zongen over Onafhankelijkheidsdag, Amerikaanse vrouwen, de Burgeroorlog en het arme Zuiden, en wijdden nooit een lied aan Canada. Het dichtst in de buurt komt een strofe in `We Can Talk About It Now', waarin een sombere zwerver zegt dat hij `liever zou verbranden in Canada dan hier in het Zuiden te bevriezen.'

Ook andere beroemde Canadezen in exil, zoals Joni Mitchell en Alanis Morrisette, bezongen hun geboorteland niet. Zodat zich het merkwaardige geval voordoet dat Canada, het op één na grootste land ter wereld, in de popmuziek praktisch onzichtbaar is. Zelfs het notoir saaie Amerikaanse Midden-Westen is – getuige de hitparade – interessanter als onderwerp voor liedjes dan de prairies of de toendra's van

Canada. Het stamland van de mounties moet tevreden zijn met twee liedjes van Neil Young waarin Ontario en Winnipeg worden genoemd (`Don't Be Denied' en `Helpless'), met het onder anderen door Etta Jones gezongen `Canadian Sunset' (`cold cold was the wind/ warm warm were your lips'), en met Leonard Cohens nooit op single uitgebrachte jaren-zeventigversie van het oude volksliedje `Un Canadien errant'. Dit laatste liedje gaat overigens over een balling die sterft met de naam van zijn land van herkomst op de lippen – heel toepasselijk voor een zelfverklaarde `wandelende jood' die in Montreal geboren werd.

De hitreiziger die richting Canada gaat, kan dus net zo goed in Woodstock blijven. Beter zelfs, want het beroemdste liedje over de kunstenaarskolonie werd geschreven door Canada's invloedrijkste singer-songwriter, Joni Mitchell. Het verhaal wil dat ze op de route naar het grote popfestival (14-15 augustus 1969) strandde in de file, en toen een liedje schreef op basis van informatie uit de tweede hand. `Woodstock' beschrijft hoe de zangeres een `kind van God' tegenkomt dat `langs de weg loopt' (niet zo gek, want het verkeer stond stil). De jongen vertelt haar dat hij op weg is naar `Yasgurs boerderij' (waar het festival plaatshad), dat hij gaat rock & rollen en kamperen, en dat hij gaat proberen zijn ziel te bevrijden.

Dat lijkt de zangeres ook wel wat; ze heeft genoeg van de smog en het geïndustrialiseerde leven:

We are starlight

We are golden

And we got to get ourselves

Back to the garden

Mooie retoriek, in het licht van de zondeval maar ook van de Amerikaanse obsessie met `virgin land' en de daarbij behorende staat van morele zuiverheid. Het is jammer dat Mitchell er flowerpowerclichés aan toevoegt over bommenwerpers die veranderen in vlinders, maar we moeten niet vergeten dat de oorlog in Vietnam in 1969 op zijn hoogtepunt was, en dat popmusici zich destijds in hun teksten nog uitspraken over de toestand in de wereld.

Long ago and far away. Overigens bereikte `Woodstock' geen miljoenenpubliek. Joni Mitchell had er zelf nooit een hit mee; het `volkslied van een generatie' werd vooral bekend in de close-harmony-versie van Crosby, Stills, Nash & Young. Waarmee Neil Young, geboren in Toronto, zich voegde bij het leger Canadezen die zich in de jaren zestig met Woodstock associeerden.

    • Pieter Steinz