Wegblijven boekhandelaren bederft Boekfeest in Ahoy'

Op het eerste Boekfeest in Rotterdam tonen uitgevers hun schatten, treden tal van schrijvers op, maar zijn boekhandelaren afwezig.

Er heerst een wat landerige sfeer op de openingsmiddag van het Boekfeest 2001 in Ahoy'. Voor een hal van 8.000 vierkante meter, met daarin meer dan 100 uitgeverijen die hun aanbod presenteren, lopen er nog erg weinig mensen. Dat zal in het weekend wel aantrekken, denkt de organisatie; 30.000 bezoekers verwachten ze. Deze consumentenbeurs, ook wel fier de `1ste Nationale Boeken Manifestatie' genoemd, biedt niet alleen boeken, maar `boekbeleving in de meest brede zin van het woord'. Dat betekent dat in vier dagen negentig schrijvers zullen voorlezen en signeren. Ook zijn er theateroptredens voor kinderen en een inloopsessie waar vrijetijdsschrijvers advies kunnen krijgen.

Literatuur, kookboeken, strips, esoterische werken, zelfhulpgidsen; alle genres zijn vertegenwoordigd. Die diversiteit geldt ook voor de auteurs: op donderdagmiddag kon naar bijvoorbeeld Susan Smit, Annegreet van Bergen, Elle Eggels en Lulu Wang geluisterd worden. Smit schreef een boek over heksen van nu; Van Bergen is de auteur van Onthaasten van A tot Z. Eggels las voor uit haar nieuwe boek Kroniek van een onbegrepen liefde; geen vervolg op Het huis van de zeven zusters maar een `verdieping' daarvan, zoals ze zelf zei. Hoe dan ook, het boek is in hetzelfde dorp in Limburg gesitueerd als haar debuut. Lulu Wang zoog met haar lezing alle aanwezigen naar het podium; ze gaf een geraffineerde conference weg over onder meer `schrijven als louteringsproces': ,,Ik nam me voor mijn eigen therapeut te worden. Ik begon boeken te schrijven''.

Dat het tot nog toe zo rustig is op het Boekfeest 2001 is deels een kwestie van het ontbreken van traditie: de tiendaagse boekenbeurs in Antwerpen, die al 38 jaar bestaat, wordt wel massaal bezocht. ,,De Uitmarkt is ook heel matig begonnen'', zegt Wouter van Oorschot van uitgeverij Van Oorschot. Maar volgens hem en anderen ligt het ook aan de `passieve tegenwerking' van de Nederlandse Bond voor Boekhandelaren (NBB). Omdat de Boekverkopersbond niet meedoet is er aanzienlijk minder reclame gemaakt voor de beurs. Er is bovendien bijna geen enkele boekhandel aanwezig; de zaal is nu eigenlijk te groot voor de beurs.

Het begon dit voorjaar toen er een geschil ontstond tussen boekverkopers en uitgevers. De NBB trok zich terug omdat dat de uitgevers niet van plan bleken de 40 procent `boekhandelsmarge' die zij op de beurs op elk boek zouden verdienen, af te staan voor een algemeen fonds voor boekenpromotie. De NBB wilde niet dat uitgevers en boekhandels op de beurs zouden gaan concurreren.

Lex Bosma, adviseur van organisator RTB Beurzen, vertelt dat de NBB in augustus vorig jaar nog akkoord ging met het concept voor het Boekfeest. Directeur Arie Doeser bezwoor hem: ,,We komen er wel uit als gentlemen.'' Eerst was er volgens Bosma sprake van dat een gedeelte van de 40 procent terugbetaald zou worden, later werd de volledige 40 procent geëist.

Het gevolg: minder stands, minder bezoekers, en een experiment dat nog meer verlies lijdt dan al was ingecalculeerd. ,,Ik geloof niet eens dat er zo gigantisch veel boeken verkocht gaan worden'', zegt Bosma. ,,En daar gaat het ook niet om. De gemiddelde boekhandel heeft nog geen 50 procent staan van wat in omloop is. Op deze beurs krijgen de mensen de gelegenheid om hun blik te verruimen.''

Boekfeest 2001. 1 t/m 4 nov. in Ahoy' Rotterdam. Vr. 11-17u en 19-22.30u. Za en zo 11-17u. www.boekfeest.nl

    • Martijn Meijer