Met de Metro in de Spits, of andersom

De jongen die mij voor het Amsterdamse Amstelstation steevast een Spits in handen wilde drukken, is weg. Ziek? Of opeens werkloos geworden?

De Telegraaf meldde afgelopen week in zijn derde winstalarm van dit jaar dat de groei van de advertentie-omzet bij Spits achterblijft bij de prognose. Het krantenconcern lanceerde de gratis tabloid ruim twee jaar geleden, op dezelfde dag dat de Nederlandse editie van de eveneens gratis Metro zijn debuut maakte.

Achter Metro staat het gelijknamige Zweedse concern dat inmiddels gratis kranten in vijftien landen op de markt brengt en zichzelf, met negen miljoen lezers, als het op vier na meest gelezen krantenconcern ter wereld betitelt.

De gratis kranten zien na de terreuraanslagen van 11 september de enige pijler onder hun ondernemingsplan afbrokkelen: advertenties. De aanslagen gaven de haperende economische groei de genadeklap.

Kelderende advertentievolumes treffen alle krantenuitgevers in hun hart. De Telegraaf meldde maandag dat in de vier weken na de aanslag de nettowinst van het concern met 60 procent is gedaald ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dinsdag volgde regionale krantenmagnaat Wegener met een winstalarm.

,,Ouderwetse'' kranten hebben naast advertenties ook abonnementsgeld, dat nog vooraf wordt betaald ook. Het uitgangspunt van de gratis kranten is dat alleen advertenties voldoende zijn voor winstgevende exploitatie. In dat opzicht zijn zij klonen van menig, inmiddels gestaakt internet-project. Eén financieringsbron is niet genoeg.

Metro wil mondiaal van tegenslag niets weten, al geeft zij in haar cijfers over de afgelopen negen maanden wel aan dat het afgelopen derde kwartaal de zwakste periode van dit jaar was. Maar elke editie van Metro presteerde beter dan de lokale adverentiemarkt. Tegelijkertijd werkt het concern hard aan kostenverlaging, inclusief het heronderhandelen over drukcontracten. Metro wordt in Nederland onder meer bij Wegener gedrukt.

In de eerste negen maanden leed Metro mondiaal 70 miljoen dollar verlies, maar dat gat is onlangs gedicht met een nieuwe kapitaalinjectie. Gezien de toestand in de wereld zal het langer duren om winstgevend te worden, en dat betekent nieuwe

geldinjecties, extra kostenreducties of edities schrappen. Bovendien dringt de vraag dringt zich op of Nederland wel groot genoeg is voor twee gratis tabloids. Wanneer het antwoord ontkennend luidt, is er een goeie kans dat Metro en Spits hun kranten samenvoegen.