El Dorado in de wachtkamer

Vijfhonderd jaar na dato zijn de Spaanse ondernemers nog steeds niet dichter bij El Dorado gekomen. Tien jaar geleden hebben ze de mythe van de gouden stad opnieuw ontdekt en zijn ze met frisse moed aan een tweede verovering van Latijns Amerika begonnen. In plaats van Cortes en Pizarro hebben het telecomconcern Telefónica, de banken Santander Central Hispano en Bilbao Vizcaya Argentaria, het olieconcern Repsol en het nutsbedrijf Endesa meer dan 70 miljard euro in het continent geïnvesteerd. Lange tijd heeft de belofte van rijkdommen uit de Nieuwe Wereld hen van hun Europese branchegenoten onderscheiden en bovendien zeer geliefd gemaakt bij beleggers. Maar dat visioen is nu aan het vervagen.

De angst dat Argentinië op het punt staat de grootste wanbetaler te worden die de wereld ooit gekend heeft, en de angst voor de gevolgen daarvan voor de regio, hebben de koersen doen kelderen evenals de verwachtingen van beleggers. Toch is de Spaanse kapitaalvernietiging in Latijns Amerika al jaren aan de gang. Neem Telefónica, het grootste Latijns-Amerikaanse concern voor vaste en mobiele telefonie. Het is moeilijk een oordeel te geven over de overname voor 14 miljard euro van zijn Latijns-Amerikaanse dochterondernemingen twee jaar geleden, omdat de bezittingen over het hele concern verdeeld werden. Maar volgens sommige schattingen is hun bedrijfswaarde sindsdien met meer dan een derde gedaald, terwijl de schuldenlast is toegenomen.

En kijk eens naar de banken. Daar is het rendement op geïnvesteerd kapitaal nog niet boven de 9 procent uitgekomen, wat volgens berekeningen van Deutsche Bank neerkomt op ongeveer de helft van de kapitaalkosten in deze regio. Geen wonder dat de Spaanse aandelenmarkt het de afgelopen tien jaar slechter heeft gedaan dan het Europese gemiddelde.

Maar het is niet waarschijnlijk dat de jongste problemen van Latijns Amerika de bedrijfsstrategieën wezenlijk zullen veranderen: Latijns Amerika zélf is immers de strategie. In plaats daarvan nemen de Spaanse ondernemingen veiligheidsmaatregelen. Mogelijke aankopen zijn uitgesteld. De strijdkreten zijn nu: consolidatie, versterkte balansen en efficiency. Dat is niet het rendement waar beleggers op hadden gehoopt. Die zullen moeten wachten tot de crisis voorbij is. Dan staan de sterkste bedrijven, waaronder veel Spaanse, er goed voor om van de grote schoonmaak te profiteren.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld

    • John Paul Rathbone