Weg mest

`Het mestmoeras' was midden jaren negentig de titel van een boek over het onhandelbare probleem van de toenemende milieuvervuiling door een steeds intensievere veeteelt. Mestoorlog was overigens een betere titel geweest. De maatregelen tegen het mestoverschot leidden tot brutale staaltjes van sabotage, met als dieptepunt de bestorming van het Bureau Heffingen in Assen in 1995 om daar mestdossiers te vernietigen. Het waren vooral de intensieve varkensboeren die het verzet hebben geleid.

Op alle fronten is de mestwetgeving tegengewerkt en ontdoken. Nu vroeg de regelgeving daar zelf om. Zij werd gekenmerkt door een wirwar van ammoniak-, mestproductie- en varkensrechten, die met reden is vergeleken met ,,een schaap met nogal veel poten, waarbij die poten ook nog eens tamelijk los aan het schaap zitten''. Het is aan de agrariër om het arme beest niet uit elkaar te laten vallen, werd daar vroom aan toegevoegd. Of juist wel? ,,Een boerenleven is een vindingrijk leven'', zoals een Kamerlid eens veelbetekenend opmerkte.

Dat de regelgeving geen schoonheidsprijs verdiende, doet intussen niet af aan een in het oog springend gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef dat de sector zelf door de jaren heen aan de dag heeft gelegd. Typerend is hoe snel de stallen zich weer vulden na de varkenspestepidemie van enkele jaren geleden. Dat zou toch een moment van bezinning moeten zijn geweest. Maar nu dient zich, afgaande op het ministerie van Landbouw, dan toch werkelijk het einde van het mestprobleem aan. Dat komt door het succes van de opkoopregeling waardoor veeboeren hun bedrijf kunnen beëindigen.

De sleutel tot het probleem is vermindering van de veestapel gebleken, al wilde minister Bukman daar nog in 1991 niet hardop over spreken. Minister Van Aartsen, die in 1998 een Wet Herstructurering Varkenshouderij erdoor kreeg die voorzag in een gefaseerde inkrimping, liep vast op een barrière van juridische procedures. De zozeer verguisde wet is in hoger beroep echter aardig overeind gebleven.

Minister Brinkhorst is ten slotte gelukt wat zijn voorganger en partijgenoot Apotheker nog ontglipte: ,,Spend your way out of the problem''. Dus toch een financieel succesje voor het Groene Front. Maar niet denkbaar zonder de met zoveel vallen en opstaan opgebouwde regeldruk. Nu moeten nog wel de Europese instanties in Brussel worden overtuigd.