Verover steden vóór de Ramadan

De Verenigde Staten en Groot-Brittannië hadden in Pakistaanse ogen veel eerder grondtroepen in Afghanistan moeten inzetten. Voor de `heilige maand' moet de coalitie doorbijten, vindt M.P. Bhandara.

Het is een race tegen de klok. Pakistan is de hoeksteen van de mondiale coalitie. Maar hoewel de regering van president Musharraf nog stand houdt, zijn er tekenen van instabiliteit:

Het gezag van de Pakistaanse regering geldt praktisch niet in de Noordwestelijke provincie. De Karakoram-weg naar Gilgit en China is op verschillende plaatsen door pro-Talibaan Pakistanen geblokkeerd.

Sinds vrijdag hebben tienduizend gewapende mannen zich aan de grens van Pakistan en Afghanistan verzameld voor een jihad tegen de Verenigde Staten, in afwachting van toestemming van de Talibaan om het land binnen te gaan.

Zondag zijn door islamitische extremisten christenen vermoord in een kerk in Bahawalpur.

In het noorden is een landingsbaan bezet door demonstranten.

Verder is Abdul Haq, de meest gerespecteerde strijder onder de aanhang van de verbannen Afghaanse koning Zahir Sjah, in Afghanistan opgepakt en door de Talibaan geëxecuteerd. De vertegenwoordigers van de koning die ik vorige week in Islamabad sprak, beweerden te kunnen beschikken over negenduizend strijders. Door de dood van Abdul Haq moet deze strijdmacht, als die al ooit heeft bestaan, flink zijn afgebrokkeld.

De verdedigingstactiek van de Talibaan in Kabul – zich schuil houden onder de burgerbevolking – is geslaagd. De Amerikanen zijn genoodzaakt grote schade aan te richten, wat koren op de molen is van het verzet in Pakistan en het protest in het Westen aanwakkert. 17 november, het begin van de ramadan, is om ten minste twee redenen een deadline. Als de bombardementen en openlijke militaire acties van de geallieerden in de heilige maand doorgaan, zullen de binnenlandse spanningen in de Punjab – het hart van Pakistan – oplopen. Het leger, waarin heel wat fundamentalisten zitten, zou bepaald niet staan te springen om een grootscheeps protest onder de bevolking te smoren. Bovendien zullen de noordelijke delen van Afghanistan eind november onder de sneeuw liggen, een toestand die algauw tot een militaire patstelling zal leiden.

Als de geallieerden niet willen verzanden in een eindeloze, niet te winnen oorlog, waarin ze van hoog in de lucht schaduwen najagen en missen, moet de coalitie doorbijten en de commandotroepen opdracht geven om nog voor de Ramadan ten minste twee belangrijke steden, bijvoorbeeld Kabul en Kandahar, in te nemen.

In Pakistan heerst de mening dat de VS zo min mogelijk Amerikaanse slachtoffers willen en dat daarom de operatie op de grond ernstig is vertraagd. Er hadden veel eerder grondtroepen in Afghanistan moeten worden ingezet. Het belangrijkste doelwit in deze oorlog zou niet meer Osama bin Laden moeten zijn maar mullah Omar. Zonder hem zou Bin Laden veel minder kunnen doen en dus gemakkelijker uit te roken zijn.

De Noordelijke Alliantie is helemaal geen alliantie. Generaal Fahim, de militaire commandant van de alliantie, zou zijn collega Abdul Rasul Sayyaf het liefst aan de eerste de beste boom ophangen, want hij is ervan overtuigd dat Sayyaf achter op de moord op Ahmed Shah Massoud zit, de voormalige leider van de Alliantie, op 8 september.

De geloofwaardigheid van de koning is de laatste tijd ook niet meer wat die was bij het begin van de vijandelijkheden, en al helemaal niet sinds de executie van de gevreesde commandant Haq.

Op dit steeds veranderende toneel doet zich een nieuwe mogelijkheid voor: een Talibaanleiding zonder Omar, die bereid zou zijn tot een compromis met de Amerikanen. Pakistan zou daarbij kunnen bemiddelen zodra Omar uit de weg is geruimd.

Het valt de Amerikanen aan te raden niet te hoog van de toren te blazen als ze met de Afghanen onderhandelen. Het bewijsmateriaal tegen Bin Laden moet worden voorgelegd aan een groep islamitische rechters die bij de Organisatie van het Islamitische Congres bekend staat om hun integriteit.

Een van de redenen voor de omslag van Pakistan na 11 september was het overtuigende bewijs dat de CIA vorig jaar aan de Pakistaanse geheime dienst heeft voorgelegd en waaruit bleek dat Osama bin Laden verantwoordelijk was voor de bomaanslagen op de Amerikaanse ambassades in Oost-Afrika.

Als een respectabele groep islamitische rechters zou oordelen dat Bin Laden terecht moet staan wegens de bommen in Oost-Afrika en de terroristische aanval van 11 september, zou dat de huidige anti-Amerikaanse stemming in de islamitische wereld kunnen doen omslaan.

M.P. Bhandara is een zakenman uit Rawalpindi en voormalig lid van de Pakistaanse Nationale Vergadering.

© International Herald Tribune

    • M.P. Bhandara