Sjevardnadze stuurt hele regering weg

Onder druk van massale demonstraties op straat en eisen in het parlement heeft president Edoeard Sjevardnadze van Georgië gisteren gedreigd af te treden. Vandaag stuurde hij de hele regering naar huis.

Sjevardnadze zei gisteravond te vertrekken als het parlement volhardt in de eis zijn minister van Binnenlandse Zaken en de procureur-generaal te ontslaan. Vandaag is het parlement in spoedzitting bijeengekomen. Sjevardnadze stuurde, nog voor de zitting was afgelopen, het hele Georgische kabinet naar huis, inclusief de gewraakte minister van Binnenlandse Zaken.

Aanleiding voor het politieke conflict is een inval bij de commerciële kritische televisiezender Roestavi-2. Dertig agenten van de geheime dienst wilden dinsdag, in het kader van de strijd tegen corruptie, de boekhouding in beslag nemen. De agenten werden weggestuurd door de directie en haar eigen bewakingspersoneel. Volgens het televisiestation was corruptie een alibi om de persvrijheid te breidelen. Omdat Roestavi-2 zijn eigen verdediging rechtstreeks uitzond, snelden burgers de populaire zender te hulp. De betogingen dwongen Sjevardnadze tot een ,,diepgaand onderzoek''. De chef van de geheime dienst, minister van Veiligheid Vachtang Koetateladze, wachtte dat niet af en diende zijn ontslag in. Sjevardnadze aanvaardde het: ,,Het was de juiste beslissing.''

Op straat en in het parlement werd daarmee geen genoegen genomen. Duizenden demonstranten eisten ook het aftreden van de minister van Binnenlandse Zaken en de procureur-generaal. Parlementsvoorzitter Zvania maakte zich tot hun tolk. Het vertrek van de chef van de geheime dienst was volgens hem ,,onvoldoende''. Sjevardnadze stelde daarop zijn ultimatum. Als het parlement voet bij stuk houdt, heeft hij ,,niet langer het morele recht op zijn post te blijven'', aldus Sjevardnadze. De demonstraties interpreteerde de president als ,,tekenen van een coup''.

De inval bij Roestavi-2 is echter niet de oorzaak van de escalatie in Georgië. Sjevardnadze wordt al langer gemangeld tussen de burgerlijke en militaire ministers in zijn regering. De eersten staan onder druk van de armoede en corruptie in Georgië. Het land heeft sinds de ontmanteling van de Sovjet-Unie geen economische vooruitgang geboekt. Was Georgië voordien naar sovjetmaatstaven een hoorn van overvloed, nu is het salaris er een kwart van dat in Rusland. Bovendien is Georgië geen eenheidsstaat meer. In het noorden heeft Ossetië zich de facto afgescheiden. In het zuiden gaat Adzjarië zijn gang. En in het westen heeft Abchazië zich losgemaakt. Sjevardnadze wordt verweten dat hij zijn nog steeds goede contacten met de VS en Duitsland niet heeft uitgebuit.

De militairen op hun beurt hebben de politieke instabiliteit en de corruptiecampagne gebruikt om hun positie te verstevigen. Drie weken na de terreuraanslagen in de VS laaide de oorlog om Abchazië weer op. De rust is er weergekeerd, maar Sjevardnadze blijft Moskou verwijten met dubbele tong te spreken door enerzijds de ondeelbaarheid van Georgië te erkennen en anderzijds niet bereid te zijn mee te werken aan een internationale vredesmacht in het gebied.