Rake en melige Alzheimer-revue

Naast de snelweg staat een verdwaalde man met een praatpaal te converseren. ,,Waar bent u?'' De man kijkt om zich heen, maar ziet geen enkel herkenningspunt.

Er komt een tafeltje met een halfdode ficusplant langsgereden. Twee geruite waszakken op hoge vrouwenbenen wandelen voorbij. Die geven enig houvast. Ze komen uit het verpleeghuis waar de man in ligt, omdat zijn hersenen krimpen.

Met de snelweg-scène in zijn theatershow De Grote Verdwijntruc laat Arjan Ederveen op pregnante wijze zien hoe de wereld van een dementerende patiënt eruit moet zien.

Ederveen, vooral bekend van zijn televisiewerk, heeft een revue-achtige show gemaakt rond een op Alzheimer lijkende ziekte. Wat gebeurt er als je langzaam je geheugen, je gedachtes verliest, als je in een soort Wonderland verzeild raakt?

Ederveen laat zijn personage met een looprek door het verpleeghuis dwalen. Zijn metgezel een op hem lijkende pop die gedurende de voorstelling tot monsterachtige grootte uitgroeit leidt hem langs een groot aantal losse sketches: het slecht-nieuwsgesprek; het tv-spelletje Het Grote Vergeetspel (troostprijs: de laatste editie van memory); door poppen gespeelde herinneringen aan zijn jeugd en aan een erotisch avontuur op een nudistencamping.

Gezeten op zijn looprek zingt de man zijn leed uit in een fado. Tussendoor is er ook nog ruimte voor variété-achtige dansjes en liedjes die weinig met het thema te maken hebben, zoals Het liedje dat lekker nergens over gaat en Het Kutmetperenplein.

Geflankeerd door zijn uit vier theaterscholieren bestaande Groep De La Troep, speelt Ederveen op rake en grappige wijze de patiënt en zijn vrouw. Hij verdient lof voor het idee om het zware thema in een luchtige cabaretvorm te gieten. Hij verdient ook lof voor de absurdistische, melige en soms surrealistische wijze waarop hij dat doet. Soms zie je opeens de subtiele, rake details die Ederveens fake-documentairereeks Dertig minuten kenmerkten, zoals de vilten dobbelstenen aan het looprek, of de fez op zijn hoofd die gedurende de voorstelling steeds verder krimpt.

Maar De Grote Verdwijntruc werkt niet. Door de vele, lange changementen haalt Ederveen de vaart eruit en benadrukt hij teveel de te losse structuur. Rake scènes als die op de snelweg zitten er verder bijna niet in. De meeste sketches zijn te mager en komen niet verder dan het uitgangspunt. Vaak zijn ze niet zo grappig en ook al niet ontroerend of schrijnend. In de drang om het vooral luchtig en quasi-lullig te houden laat Ederveen teveel liggen, en verspeelt hij de kans om het lot van de Alzheimer-patiënt werkelijk tot ons door te laten dringen.

Voorstelling: De Grote Verdwijntruc. Tekst en spel: Arjan Ederveen. Regie: Kees Prins. Gezien 31/10 Nieuwe De La Mar Theater, Amsterdam. T/m 10/11, tournee t/m 1/3. Inl. (020) 682 5737 of www.degroteverdwijntruc.nl