Israëliërs laten ravage na in Bethlehem

Twee dagen geleden trok Israël zijn troepen weer terug uit de Palestijnse stad Bethlehem. Het liet er een ravage achter.

,,Hier stierf mijn broer'', wijst Ahmed Bara'qa naar drie kogelgaten in de muur van een steeg in het vluchtelingenkamp Aza, in de Palestijnse stad Bethlehem. ,,Een kogel door zijn nek, door zijn hoofd, in zijn onderlichaam...'' Volgens Ahmed werd zijn broer door Israëlische scherpschutters doodgeschoten toen hij zijn hoofd uit de steeg stak. ,,Daar zaten ze'', wijst hij naar het uitgebrande Paradise Hotel. Ahmed weet ook niet waarom Mohammed uit de steeg kwam rennen. ,,Hij moet iets gezien of geroken hebben.'' Want: Mohammed Bara'qa was doofstom.

Dit soort verhalen hoor je overal in Bethlehem, nu de Israëlische troepen twee dagen geleden hun elfdaagse bezetting hebben beëindigd en de omvang van de ravage duidelijk wordt. Een jonge moeder van negen kinderen die dodelijk werd getroffen door Israëlische kogels. De 19-jarige, christelijke Johnny Thaljiye die net de Geboortekerk, gebouwd op de geboorteplaats van Jezus, uitkwam, en fataal werd geraakt door een Israëlische tankgranaat. Israëlische soldaten die de verlaten huizen van familieleden van vermeende terroristen platbrandden, scherpschutters die rijen met watertanks op de daken kapotschoten, tanks die speciaal ietsje uitweken naar links om die lantaarnpaal omver te kunnen rijden. Zeker 21 Palestijnen zijn gedood in deze gemengd christelijke en islamitische stad op de bezette Westelijke Jordaanoever.

Hoeveel van deze 21 waren betrokken bij vuurgevechten met Israëlische troepen, en wie die gevechten begon, is onduidelijk. Buitenlandse journalisten werden tijdens de bezetting tegengehouden. Een Britse fotograaf die zich toch in Bethlehem waagde kreeg een Israëlische kogel in zijn been toen hij in het ziekenhuis opnames maakte.

Volgens Israël waren de inval en bezetting van Bethlehem vergelding voor de moord door een Palestijnse factie op de extreem-rechtse Israëlische minister Ze'evi. Ook zouden Palestijnse terroristen zijn gearresteerd. Maar de Palestijnen in Bethlehem zien het heel anders; deze Israëlische operatie ging veel verder dan aanhoudingen. ,,Het ging om intimidatie'', zegt middelbare-schoolleraar Mahmud. ,,Sharon wil ons laten zien dat hij ons, als wij ons blijven verzetten tegen de Israëlische bezetting, kapot maakt. Onze huizen, onze auto's, onze toerisme-industrie... alles. En dat de wereld uiteindelijk toekijkt en hem zijn gang laat gaan.''

Mahmud is een vluchteling van de tweede generatie. Zijn huis staat aan de hoofdstraat van het vluchtelingenkamp Aza naar het centrum van Bethlehem. [Vervolg BETHLEHEM: pagina 5]

BETHLEHEM

Strategie van een bezetter

[Vervolg van pagina 1] Op vrijdag 19 oktober stelden Israëlische tanks zich op in deze hoofdstraat, de sporen op het trottoir zijn nog zichtbaar. Toen een Palestijnse schutter een zelfgemaakte bom had gegooid naar een Israëlisch pantservoertuig, openden de tanks het vuur op de tegenovergelegen woonhuizen, winkels en auto's. Vervolgens maakten de bulldozers het werk af. Her en der in de straat kijk je nu recht de huizen in, want de muren aan de straatzijde zijn met de grond gelijk gemaakt.

Mahmud, zijn hoogzwangere vrouw en hun zoon van anderhalf waren op het moment van het tankbombardement thuis. Dat ze het overleefden, was puur geluk. ,,Als we een half uur eerder naar bed waren gegaan...'', zegt Mahmud, ,,daar wil ik niet aan denken.'' Hij toont de vuistdikke inslagen van granaten overal in de slaapkamer. Nu doken de drie vanuit de woonkamer naar de achterkamer, en schuilden daar. Totdat ze konden ontkomen tijdens een kort staakt-het-vuren, moesten ze het doen zonder water, elektriciteit of telefoon. Veel van de 2.300 inwoners van het kamp Aza kwamen helemaal niet weg, en zaten elf dagen zonder de meest fundamentele levensbehoeften. Gewonden konden niet worden verzorgd, ambulances werden beschoten. De Arabische wereld keek elf dagen mee, via de onafhankelijke satellietzenders. Deze zenders lieten evenmin na te vermelden dat in de week van de Israëlische invasie van Bethlehem en vier andere steden, het Amerikaanse Congres de jaarlijkse hulp van bijna drie miljard dollar aan Israël goedkeurde.

,,Het is de klassieke strategie van een bezetter'', zegt een Westerse ontwikkelingswerker die in Bethlehem woont over de Israëlische invasie. ,,Je straft de hele bevolking voor het gedrag van een paar mensen.'' De ontwikkelingswerker heeft niet het idee dat het Israëlische machtsvertoon werkt, integendeel. ,,Ik zie nu ook de gematigde mensen om mij heen steeds radicaler worden.''

Hoe diep de Israëlische invasie de inwoners van Bethlehem heeft geraakt, wordt duidelijk tijdens het vierde uur, Engels, op de Sint Jozef middelbare school voor meisjes in Bethlehem. De circa dertig leerlingen krijgen de opdracht te praten en te schrijven over hun ervaringen. ,,Hoe spel je bullets'', vraagt een leerling. Lerares Susan Atallah veegt het rijtje vervoegingen van apprendre van het vorige uur uit, en al snel verschijnt een hele lijst aan nieuwe Engelse woorden: sniper, invade, power cut, shrapnel (granaatscherven). Een meisje schrijft: ,,ik stond naast de ijskast toen er een kogel langs mijn hoofd vloog. De rest van de tijd heb ik in de badkamer geslapen, want daar is het veiliger.'' Een ander: ,,ik durfde mijn huis niet uit, en ik had steeds nachtmerries. Ik heb veel meer gegeten dan normaal.'' De leerlingen van Sint Jozef, 10 procent moslim, de rest christen, kunnen er niet bij dat de wereld dit heeft laten gebeuren. Sommigen denken dat het westerlingen gewoon niets kan schelen. Maar de meerderheid denkt dat de Westerse media niet eerlijk verslag doen, en de wereld dus onkundig blijft van het Palestijnse lijden: ,,Ze denken allemaal dat we terroristen zijn. Ze denken dat we de joden haten. Maar dat is helemaal niet zo, we haten wat hun soldaten ons aandoen.'' Het zijn meisjes uit de betere middenklasse, giechelig en volgens hun lerares ,,onrustiger dan normaal''. ,,Ze springen steeds op, of zijn met hun gedachten helemaal elders. Ik probeer ze hun emoties te laten uiten, want anders komen ze er nooit overheen. Arabieren kroppen alles op, daarom zijn hier zoveel hartaanvallen.'' Een leerlinge schrijft: ,,Ik ben maar 16 jaar oud maar ik had nooit gedacht dat er zoveel haat uit mijn hart zou kunnen stromen.''