Blair afgeblaft in ex-schurkenstaat

De Britse premier Tony Blair probeerde gisteren Syrië ertoe te bewegen mee te werken aan vermindering van het geweld tussen Israël en de Palestijnen. Hij kreeg het lid op de neus.

Als er een tussenbalans zou worden opgemaakt van winnaars en verliezers in de huidige strijd tegen terrorisme, staat Syrië op dit moment zonder meer aan de winnende kant. Wereldleiders werven vriendelijk om de steun van de Syrische president Bashar al-Assad, tot voor kort wel bekend als leider van een `schurkenstaat'. Bashar blaft hen vervolgens af. Zie het lot van de Britse premier Tony Blair, gisteren.

Syrië is om twee redenen interessant voor de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, leider en assistent-leider van de coalitie tegen de Arabische terroristenleider Osama bin Laden en zijn Afghaanse beschermheren, de Talibaan. Het is een islamitisch land, en hoe meer islamitische landen aan de zijde van de anti-islamitische terreurcoalitie staan, hoe beter. Daarnaast speelt het een belangrijke rol in het Arabisch-(Palestijns-)Israëlische conflict, maar geen matigende. Dat conflict hindert Amerikanen en Britten in hun campagne in die zin dat zij in de Arabische publieke opinie worden vereenzelvigd met Israël. Dit land wordt in het Midden-Oosten algemeen gezien als onderdrukker van het Palestijnse volk. Dus hoe sneller dat conflict uit de wereld wordt geholpen, hoe beter, wat Amerikanen en Britten betreft. Washington en Londen oefenen druk op Israël uit, het zou prettig zijn als Damascus groepen onder zijn hoede zou bewerken. Daarom ging Blair naar Syrië, als eerste Britse premier.

De politiek is cynisch en wat gisteren als terrorisme werd beschouwd, hoeft dat vandaag helemaal niet te zijn. Slecht is sinds de aanslagen van 11 september in New York en Washington het moslim-extremistisch terrorisme van Osama bin Laden en gelieerde groepen als de Egyptische Jihad en de Algerijnse GIA. Dat moet met alle kracht worden bestreden, vindt het Westen. Vroeger was er het terrorisme van radicale Palestijnse groepen als het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina algemeen commando (PFLP-gc), Hezbollah en Hamas enzovoorts – alle tot en met de dag van vandaag gesteund door Syrië en met vestigingen in Damascus. Hun terrorisme, waaronder de recente moord door het PFLP op de Israëlische minister Ze'evi, wordt, tot grote woede van Israël, nu anders gezien. Het wordt niet met Westerse bommen bewerkt, maar met woorden. En Syrië, hun sponsor, wordt per 1 janauari lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

Blair had thuis kunnen blijven. Syrië gebruikt `11 september' juist met veel succes om het optreden van Israël tegen de Palestijnen als terrorisme aan de kaak te stellen. Dat was gisteren ook de boodschap van Bashar Assad aan Blair. ,,We kunnen het terrorisme in de wereld niet scheiden van het Israëlische terrorisme tegen de Palestijnen'', zei hij gisteren op een persconferentie samen met Blair in Damascus. Daarentegen noemde hij ,,verzet om land te bevrijden'', dat wil zeggen van Israëlische bezetting, ,,een internationaal recht dat niemand kan ontkennen''. ,,Verzet is anders dan terrorisme'', zei hij en hij noemde Charles de Gaulle als voorbeeld: immers ,,een symbool van het [Franse] verzet''.

Tot zover Blairs pogingen Syrië te brengen tot een wat verzoenender rol in het Palestijns-Israëlische conflict. Wat betreft Afghanistan boekte de Britse premier evenmin veel resultaat. ,,We kunnen niet accepteren wat we dagelijks op het scherm zien, het sterven van honderden onschuldige burgers'', luidde Assads commentaar.

De Britse pers was vandaag unaniem in haar reactie: Blair heeft zich laten vernederen door Syrië. ,,Blair is publiekelijk de mantel uitgeveegd'', schreef de Daily Telegraph bij voorbeeld. ,,Blair heeft de souq van Bashar al-Assad bezocht, en zoals zoveel naïeve Westerse toeristen, heeft hij zich door de handelaren laten afzetten.''

Of Blair veel illusies had, is overigens de vraag. Wel vaker heeft hij getoond liever de strijd aan te gaan – constructief engagement in zijn eigen jargon – dan risicoloos aan de kant te blijven staan. En waar gehakt wordt, vallen spaanders.

    • Carolien Roelants