Bij ons niet

Amerika heeft zijn 103 kerncentrales extra beveiligd tegen een terreuraanslag maar in Nederland is dat helemaal niet nodig, meldde het Journaal. Onze kerncentrales zijn al veilig van zichzelf. ,,Voor een kernramp door een terroristische aanslag hoeft niemand echt bang te zijn, zeggen deskundigen. Bij de bouw van Borssele is rekening gehouden met explosies en inslagen'', troostte presentator Henny Stoel. ,,En dat geldt ook voor de centrales in de rest van West-Europa.'' Op een kaartje waren al die centrales te zien, ook de Belgische en Duitse reactoren aan de Nederlandse grens. Ze zijn allemaal gebouwd volgens de richtlijnen van het Internationale Atoomagentschap in Wenen, zei de commentaarstem. In Amerika kennelijk niet.

Gerustgesteld zag ik Netwerk tegemoet dat meestal een paar Journaal-items van extra beelden voorziet. Maar eerst zag ik luchtafweergeschut en radar rond Franse kerncentrales. Haha, die Fransen, ze hebben tv-ploegen uitgenodigd om de burgers gerust te stellen met luchtafweerkanonnen, radar en geüniformeerde soldaten. Als ze daar zo'n goed programma hadden als het Journaal, was dat overbodig.

Toch volgde tot mijn verbazing daarop de directeur van de kernenergiecentrale van Borssele die bekende dat zijn centrale niet bestand was tegen een aanslag met een grote Boeing. En het atoomagentschap dat Europa zo veilig had gemaakt, waarschuwde alle regeringen om maximale maatregelen te nemen. ,,De terroristen weten dat de mensen heel bang zijn voor radioactiviteit'', waarschuwde een Weense functionaris telefonisch. ,,Zelfs al zouden er weinig slachtoffers vallen door zo'n aanslag, de grote paniek moeten we heel serieus nemen.'' Het is dus niet de radioactiviteit maar de angst daarvoor die gevaarlijk is, begreep ik. Daarop zei een woordvoerster van Greenpeace dat ze altijd al gewaarschuwd had voor het gevaar van terreuraanslagen. Sluiten dus, Borssele.

Nu verwachtte ik een nucleair specialist in de studio van Netwerk die de risico's zou wegen. Maar helaas, daar verscheen Amerikadeskundige Willem Post die ons ging vertellen wat hij in de Amerikaanse kranten had gelezen. ,,Er moet toch iets serieus aan de hand zijn, denk ik'', concludeerde hij.

Dan is defensiespecialist Rob van Wijk van Nova beter op zijn plaats. Die heeft contacten in de militaire wereld en leest Jane's Defence Weekly. Hij kan met meer gezag spreken over de Arabische connecties van de Franse inlichtingendienst die waarschuwde voor de terreuraanslag. Hij woog ook de politieke kant van de terreur. Als ,,kritisch NAVO-lid'' liep Nederland minder risico's voor zo'n aanslag dan Frankrijk, vond Van Wijk. Maar waar bleven de buitenlandse centrales aan de grens die bij de Randstad-media altijd en eeuwig worden vergeten, alsof Nederland een eiland is.

Toch had Nova verreweg het beste terreur-item. Directeur Bongers van Borssele kreeg anders dan in Netwerk ruim de kans om behalve over de risico's ook te praten over de dikke betonnen en stalen beschermlagen die zijn kernreactoren beveiligen tegen een licht burgervliegtuig. De inslag van een zware Boeing zou niet gevaarlijk zijn, maar misschien wel de daarop volgende kerosinebrand, volgens Bongers. Een Franse generaal legde uit dat de afwezigheid van luchtafweergeschut rond Borssele nog niet betekende dat het niet was beveiligd tegen luchtaanvallen. In een klein land zouden militaire vliegtuigen sneller ter plekke zijn dan in Frankrijk.

In RTL-nieuws, dat de kerncentrale van Borssele nog niet eens had gevonden maar alleen de proefreactoren van Petten en Delft noemde, wilde minister De Vries expliciet geen commentaar leveren op de genomen veiligheidsmaatregelen.

Voor het wegen van gevaar is deskundigheid nodig. De redacties moeten de juiste bronnen weten aan te boren en de directeur van Borssele lag voor de hand. Was het Journaal te geruststellend en Netwerk te alarmerend, Nova zat daar precies tussenin, gewoon door alles goed uit te leggen tot en met de grote politiek. In tijden van crisis is zo'n aanpak onmisbaar. Redelijk gerust ging ik slapen.

    • Maarten Huygen