`Nederland verkeek zich op Duitsland'

Nederland heeft zich geheel verkeken op het standpunt van de Duitse regering over de toekomstige financiering van de Europese Unie. Dit zeggen Nederlandse en Duitse diplomaten in Brussel.

Dat is volgens dezelfde diplomaten de belangrijkste reden waarom Nederland twee weken geleden een poging om een Europese discussie over deze financiering op gang te brengen snel ,,in de ijskast heeft gestopt''.

De Nederlandse regering maakte vorige maand een standpunt over de toekomstige financiering van de EU bekend met plannen voor hervorming van de structuurfondsen. Deze fondsen dienen voor steun aan gebieden die armer zijn dan het gemiddelde van de EU. Nederland wil niet dat de begroting van de EU de komende jaren stijgt na toetreding van arme Oost-Europese landen. Daarom stelde Nederland voor om al het geld uit de structuurfondsen alleen nog naar de nieuwe lidstaten te laten gaan, zodat huidige lidstaten zoals Spanje deze subsidiebron zouden kwijtraken.

De Duitse regering was volkomen verrast toen zij ontdekte dat Den Haag veronderstelde dat Berlijn Nederlandse plannen zou steunen. Volgens Duitse diplomaten heeft noch de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer, noch de Duitse bondskanselier, Gerhard Schröder, ook maar een moment overwogen om aan de Nederlandse kant te gaan staan. De diplomaten veronderstellen dat Nederland het klimaat in Berlijn verkeerd heeft ingeschat omdat ambtenaren van het Duitse ministerie van Financiën wellicht belangstelling voor de Nederlandse plannen toonden.

Met steun van Duitsland, de grootste lidstaat van de EU, zou de Nederlandse opstelling een groot gewicht hebben gekregen. Maar de Duitse regering vond het vorige maand een volkomen ongeschikt ogenblik om met voorstellen voor de EU-financiering naar buiten te komen. Duitsland wil absoluut Spanje niet dwarszitten, waar deze zaak zeer gevoelig ligt. Spanje is de eerste helft van volgend jaar voorzitter van de EU.

Met behulp van een Engelse vertaling van een studie naar de financiële gevolgen van de EU-uitbreiding heeft Nederland grote bekendheid gegeven aan haar standpunt. Vervolgens bleef niet alleen de verwachte steun van Duitsland uit, maar lieten ook alle andere EU-lidstaten Nederland in de kou staan. Niemand wilde een conflict met Spanje, Portugal en Griekenland, de landen die volgens de Nederlandse plannen hun huidige EU-steun zouden kwijtraken. Spanje heeft bovendien volgend jaar als EU-voorzitter de leiding bij de onderhandelingen over de structuurgelden met de kandidaat-lidstaten.

Nederland is binnen de EU zo geïsoleerd dat Eurocommissaris Michel Barnier (Regionaal Beleid) tijdens het bezoek deze maand van premier Wim Kok aan de Europese Commissie de vrijheid nam om deze over het Nederlandse standpunt ondiplomatiek de oren te wassen.

Twee weken geleden stelde de Nederlandse regering vervolgens haar standpunt enigszins bij.