Geleerden-seks

Cathérine Millet weigerde eerst om voor de camera van Nova voor te lezen uit haar boek over haar seksuele orgieën van vroeger. ,,Als obscene woorden worden uitgesproken, hebben ze vooral in seksuele zin meer uitwerking op je dan wanneer je ze leest'', zei ze. Maar na enige aarzeling - ze bladerde oprecht verlegen door haar boek, bijna geschrokken van haar eigen tekst en zuchtte over het dilemma - begon ze toch, terwijl Nova zoekende mannen in een donkere straat bij een parkeergarage in beeld bracht. Ik had liever haar willen zien voorlezen. Mocht dat niet? Zou ze het nooit doen?

Millet las: ,,Ik zat even apart met een blonde vrouw bij wie alles rond was: haar wangen, haar nek, haar borsten, haar billen en haar kuiten. Ze was op de dikke zwarte vloerbedekking in de badkamer neergeploft..'' en daarmee sloot Nova af. Wie de afloop wil weten, moet het boek kopen en dat wordt massaal gedaan. Het feit dat ze hoofdredacteur is van een vooraanstaand kunsttijdschrift legitimeert de seks als geleerden-sport. Correspondente Saskia Dekkers had voor Nova zelfs een filosoof geïnterviewd, wiens uitleg mij niet veel verder bracht. Zonder schaamte, zonder overdrijving, ze noemt alles bij de naam, vond de filosoof, staande voor zijn boekenkast.

Het seksuele leven van Cathérine M. is al in 21 talen vertaald en komt nu in het Nederlands uit. De wereldwijde stormloop op intellectueel correcte pornografie vormt een mooi contrast met de tot de kruin ingepakte Talibaan-vrouwen. Millet zag haar boek als uitdaging aan de censuur en het conservatisme dat ook in haar land om zich heen zou grijpen.

Terwijl Millet op een stoel in het midden van de kamer praatte tegen Dekkers, zat op de achtergrond haar man, Jacques Henric, op de bank met leesbril op door het boek met door hem gemaakte naaktfoto's van Millet te bladeren, alsof ze nieuw waren. Later werd de setting omgekeerd: Henric praatte over de naaktfoto's, aanvankelijk bedoeld als ,,cadeautje'' voor hen beiden, en zijn vrouw luisterde op de achtergrond mee.

Ik schatte Millet zo tegen de zestig, goed geconserveerd, zwarte rok, zwarte kousen en roze slofjes. Te oud voor de beschreven gymnastiek. Twee op leeftijd rakende babyboomers in hun Parijse appartement die terugkeken op de wilde jaren zestig en zeventig, toen Cathérine zich, in een kunstenaarsmilieu met smaak, door velen in allerlei posities en standen zou hebben laten penetreren.

Dat het waar gebeurd zou zijn, verhoogt de verkoopwaarde. Er zullen wel meer van zulke jaren-zestig-herinneringen komen. Ik had een bevestiging van tijdgenoten willen horen. Ik weet niet of ik het allemaal moet geloven.

Eerder op de avond in Andere Tijden had ik een écht oorlogsverhaal gezien van een generatie eerder dan Millet. Volgens een veel gebruikt tv-patroon: een oude vrouw ging met haar dochter af en toe snikkend langs half ondergrondse bunker-barakken waar haar man Jelle bijna twee jaar vol ontberingen gevangen had gezeten. Ze haalde herinneringen op. Er werden passages voorgelezen uit zijn brieven, over honger.

Maar er was een verschil met de gebruikelijke herinneringsbeelden: Jelle had vlak na de oorlog gevangen gezeten als lid van de NSB. Niet als echte oorlogsmisdadiger hij had geen mensen verraden of opgepakt - maar als adjunct-directeur van de Friese Winterhulp, een vorm van NSB-armenzorg. Ik zag unieke zwart-wit-archiefbeelden van landverraders die onder luid gejoel na de bevrijding werden opgepakt. ,,Ik heb niets misdaan'', protesteerde de inmiddels overleden Jelle indertijd verbaasd toen hij mee moest.

Presentator Hans Goedkoop viel de man niet bij maar concludeerde dat duizenden vrouwen van NSB'ers zelf niets hadden misdaan en in hun lot van hun man afhankelijk waren. Zouden vrouwen echt niets te vertellen hebben gehad, ook al waren ze ondergeschikt aan hun man en politiek naïef? Echtgenotes zonder officiële functie zijn niet gevangengezet, terecht. Maar waren er geen vrouwen die hun man behoedden voor misstappen of juist een verkeerde richting op stuurden?

Ik ben er niet van overtuigd dat het pré-Millet tijdperk er een was van vrouwelijke onschuld.