EHBO bij paard is heel anders dan bij schaap

Hoe red je paarden uit een brandende stal, of een schaap uit een sloot? Over deze nieuwe vorm van EHBO wordt morgen een instructieboek gepresenteerd.

Laatst zag hij het nog op televisie, vertelt paardenfokker en -handelaar H. Peek uit De Bilt (35 dieren). Een paardenstal in brand, de bevrijde dieren er in grote paniek omheen en, als je even niet oplet, rent er één de snelweg op. Dieren weer rustig krijgen, dat doe je niet zomaar. ,,En als je zelf niet rustig bent, voelt een paard dat aan.''

Gemiddeld vierhonderd keer per jaar rukken politie en brandweer in de regio Utrecht uit om dieren in nood te helpen, vooral de `grote huisdieren' als runderen, schapen, geiten en paarden. De kleintjes (katten, konijnen en honden) worden meestal door de dierenambulance geholpen. Toch zag docent diergeneeskunde dr. Wim Back, verbonden aan de Universiteit Utrecht, het vaak misgaan. Brandweer en politie weten zich vaak geen raad met grote dieren. Back: ,,Maar vind je het gek? De brandweer leert op één A4-tje hoe ze moeten omgaan met dieren.''

Reden voor Back om samen met brandweer en politie het boek Eerste hulp bij ongevallen met grote huisdieren te schrijven, dat morgen op een symposium op de Utrechtse universiteit gepresenteerd wordt. Drie jaar lang volgden brandweerlieden en agenten uit de regio bij Back een cursus, straks moeten de korpsen in het hele land met het boek in de hand leren hoe ze een noodverband aanleggen bij een schaap, of een koe uit een ingezakte stalvloer moeten takelen.

Het is de basiskennis waar het aan ontbreekt, vindt Back. Een paard of een schaap redden bijvoorbeeld, dat verschilt nogal, leert het cursusmateriaal. Een paard is een ,,individueel dier'', dat je moet ,,afzonderen'' om paniek in de groep tegen te gaan. Gooi een touw om de hals van het paard, waarmee het dier rustig de stal wordt uitgeleid. En áltijd links van het paard lopen!

Moet echter een kudde schapen (pas op: groepsdieren!) uit een omgevallen vrachtwagen of een brandende stal gered worden, leid de groep dan via schotten in een ruimte waar ze niet uit kunnen ontsnappen, een open vrachtwagen bijvoorbeeld. Eventueel is het aanwijzen van een leider onder de groep ook toegestaan, die een richting in wordt gedreven, waarna de rest meestal vanzelf volgt. Als één schaap..., enzovoort.

De nieuwe aanpak zal niet meevallen, zegt paardenhandelaar P. de Bruijn uit Driebergen (20 á 25 paarden). ,,De psychologie van het paard, die is heel complex.'' Paarden zijn gevoelige dieren, weet hij, die verkeerd op grote brandweerhelmen en loeiende sirenes kunnen reageren. Zijn tip: de brandweer moet in burger de dieren redden, zich vervolgens omkleden en daarna de brand blussen.

Is het cursusmateriaal alleen niet wat érg correct, vragen de paardenhandelaren zich af. Peek: ,,Als ik mijn paarden uit een brandende stal zou moeten redden, dan neem ik er één aan beide handen. Niks alleen aan de linkerkant lopen.'' De Bruijn: ,,En als ze perfect een touw om de hals van een paard willen gooien, redden ze hooguit drie paarden uit een stal.''