Brommertjes tuffen sukkelig over de Nederlandse dijken

Een aantal jaren geleden kwam er uit het troosteloze noorden van Frankrijk opeens een trits films waarin het sukkelige getuf op brommertjes de trage voortgang van de jonge generatie in het kaalgeslagen postindustriële landschap vertegenwoordigde. De laatste film die in het kader van het No more heroes-filmproject (Met grote blijdschap, AmnesiA) de bioscoop bereikt, doet qua stijl en sfeer sterk aan die Franse films denken. Het speelfilmdebuut van Michiel van Jaarsveld (van de bekroonde televisiefilm Marrakech uit 1996) won, niet gehinderd door z'n naargeestige en taboedoorbrekende seksuele thematiek, de jongerenprijs op het Nederlands Filmfestival. De vijftienjarige Sammy (nieuwkomer Christel Oomen, zo naturel dat het vlak wordt) die de op drift geslagen hoofdpersoon van Drift is, is geen volleerde Lolita. Ze is veel tragischer dan dat. Ze poseert. Ze draagt hetzelfde luchtje als vrouw van de vader van haar vriendinnetje die haar verleidt. Of verleidt zij hem? Maar de titel van de film slaat niet alleen op haar stuurloosheid, maar ook op een ander soort drift, een levenslust die met haar opspelende puberhormonen uit elke porie van haar lichaam dringt. Iedereen zweet in Drift, van opgekropte woede of energie.

De film, naar een scenario van Jacqueline Epskamp, is geen dichtgetimmerd geheel en probeert zelfs met kwetsbare thema's als seksueel misbruik en incest zo genuanceerd om te gaan dat het soms contraproductief werkt. Wat mooi is aan Drift, dat zijn de brommertochtjes over dijken, die we misschien wel vaker hebben gezien, maar waarvan cameraman Joost van Gelder ze zo in zijn beeld weet te vangen dat ze weer helemaal opnieuw een eenzaam verhaal vertellen. Soms is de camera rusteloos, net als de personages die maar geen contact met de wereld kunnen krijgen. Dan weer is hij stil en statisch, afstandelijk en sluit zo Sammy en haar broer Dragan Bakema (ook iemand die mooi kan kijken, maar door de spelregie volkomen in de steek gelaten wordt) uit hun eigen levens buiten. Ook de toeschouwer raakt zo op drift, steeds zijn morele oordeel voor zich uit schuivend.

Drift. Regie: Michiel van Jaarsveld. Met: Christel Oomen, Dragan Bakema, Hans Hoes, Maud Dolsma, Bert Luppes. In: Kriterion, Amsterdam; Lantaren/Venster, Rotterdam; Filmcentrum Poelestraat, Groningen; Lux, Nijmegen.