Belgen laten Pharming graag los

Pharming moet zijn Belgische dochter verkopen aan concurrent Genzyme. Dat heeft de rechtbank in Turnhout gisteren besloten. Pharming gaat in beroep. Maar de 105 werknemers in Geel zijn blij met de beslissing. ,,Genzyme heeft een uittocht van werknemers voorkomen.''

Heidi Habex wil maar één ding: haar werk houden. Daarom is ze blij met de uitspraak die de rechtbank in Turnhout gisteren heeft gedaan in de zaak Pharming. Het in surceance verkerende Leidse concern moet zijn dochterbedrijf in het Belgische Geel verkopen aan het Amerikaanse farmaceutische bedrijf Genzyme, zo bepaalde de rechter.

Voor Pharming is dat een financieel drama. Het verliest zijn potentiële medicijn tegen de dodelijke spierziekte van Pompe. Het geneesmiddel was de kroonjuweel van Pharming en zou in de toekomst goed kunnen worden voor een jaarlijkse omzet van 750 miljoen gulden. Maar Habets, die sinds 1997 bij het Belgische Pharming N.V. werkt, reageert opgelucht. ,,Ik hoef nu niet naar ander werk uit te kijken'', zegt de moleculair biologe terwijl ze over het bedrijfsterrein in Geel loopt.

Habets passeert een bijna voltooid gebouw, dat Pharming zo'n 45 miljoen gulden heeft gekost. ,,We noemen het de blauwe doos'', zegt Habex, en ze wijst naar de achterkant die bedekt is met blauw glas. Met dit gebouw wilde Pharming zijn medicijnproductie uitbreiden. Maar nu mag Genzyme de gloednieuwe fabriek, inclusief de bestaande gebouwen, het personeel en een nog openstaande schuld, overnemen voor zo'n 22 miljoen gulden. Pharming heeft gisteren laten weten in beroep te gaan tegen het vonnis. ,,We voelen ons onrechtmatig behandeld'', zegt de woordvoerder van het bedrijf. ,,Alle schuldeisers van de Belgische Pharming N.V. zijn afgelost, behalve wij. We krijgen nog een paar miljoen euro van onze Belgische dochter.''

Pharming heeft de problemen volgens analisten aan zichzelf te danken. Vorig jaar verzuimde het bedrijf om geld op te halen met een emissie, terwijl het beursklimaat voor biotech-bedrijven erg gunstig was. Maar de bestuursvoorzitter G. Hersbach van het beursgenoteerde Pharming vond het niet nodig om nieuwe aandelen uit te geven. Hij wist de, niet erg kritische, raad van commissarissen te overtuigen, zo vertelde een voormalig commissaris deze krant. Dat werd het bedrijf fataal. De kosten liepen dit jaar sneller op dan verwacht. De bodem van de kas kwam snel in zicht, de schuldeisers wilden geld zien. Begin augustus vroeg Pharming uitstel van betaling aan. Een paar weken later deed de Belgische dochter hetzelfde.

Habex hoopt dat de verkoop aan Genzyme doorgaat. Want alleen dan is de toekomst van het bedrijf gegarandeerd, meent ze. De andere bieder, het Amerikaanse Transkaryotic Therapies (TKT), wilde de nieuwe fabriek kopen en bood daarvoor 33 miljoen gulden. ,,Maar de mensen van TKT hebben ons niet verteld welke plannen ze hadden met de fabriek'', zegt Habex, die sinds twee maanden vertegenwoordiger is van de 105 werknemers in Geel. ,,TKT bood geen garantie dat we ons werk konden behouden.''

Genzyme bood die garantie wel. Het maakte eind september bovendien bekend dat het fors wil gaan investeren in Geel. Genzyme trekt 110 tot 220 miljoen gulden uit om de `blauwe doos' om te bouwen en uit te breiden. Die ombouw is nodig omdat Genzyme een andere technologie gebruikt bij de productie van medicijnen dan Pharming. Het Leidse bedrijf heeft daarvoor genetisch gemanipuleerde konijnen, Genzyme gebruikt genetisch gemanipuleerde hamstercellen die in grote zilveren vaten worden gekweekt. De uitbreiding levert de komende jaren 75 tot 100 extra arbeidsplaatsen op.

Volgens Habex heeft Genzyme ook een betere staat van dienst dan TKT. Genzyme General, het onderdeel dat medicijnen tegen zeldzame erfelijke ziekten op de markt brengt, boekte vorig jaar een winst van 300 miljoen gulden. TKT behaalde een verlies van meer dan 100 miljoen gulden.

En zo zijn er meer voorbeelden, meent Habex. Genzyme zette een maand geleden bijna 4 miljoen gulden apart om de lonen van de 105 werknemers te kunnen doorbetalen. Drie mensen van Pharming N.V. hadden toen al hun ontslag ingediend. ,,Genzyme heeft een verdere uittocht van werknemers voorkomen'', zegt Habex. Bij de Leidse vestiging van Pharming hebben van de tachtig werknemers inmiddels meer dan twintig mensen hun ontslag ingediend.

Pharming bereidt zich nu voor op een herstart. Het wil nieuwe aandelen uitgeven en hoopt daarmee rond de 70 miljoen gulden op te halen. Pharming zal zich met name richten op de ontwikkeling van een medicijn tegen erfelijk angio-oedeem, een ziekte waarbij patiënten vochtophopingen krijgen in ledematen, hals en gezicht.

Pharming werkte daarvoor samen met het Amerikaanse farmaceutische bedrijf Baxter. Maar Baxter heeft de samenwerking opgezegd. ,,Tijdelijk'', aldus de woordvoerder van Pharming. Ook Genzyme werkt aan een medicijn tegen erfelijk angio-oedeem en is daarmee een concurrent van Pharming. Als Pharming verder gaat, dan is het in sterk afgeslankte vorm. Habex vindt het zuur voor haar collega's in Nederland. Maar ze is blij dat de rust in Geel terugkeert. ,,We moeten aan onze toekomst denken.''