Modder lijkt op te zijn in `baggeroorlog'

De baggerfusie tussen HBG en Ballast Nedam lijkt onafwendbaar, Boskalis gooit de handdoek in de ring en Heijmans gaat het vijandige bod op HBG toch niet gestand doen. Is de `baggeroorlog' dan écht voorbij?

Drie bestuurders klinken opgelucht: ,,Het ziet er buitengewoon goed uit, het is nu glashelder dat wij geen wanbeleid gepleegd hebben bij het besluit tot een baggerfusie met Ballast Nedam.'' (Carel-Jan Reigersman, HBG). ,,Onze overname van HBG is gewoon niet gelukt. Dat is jammer. Klaar. Het is niet zo dat ik nu in een hoekje sta te huilen.'' (Joop Janssen, Heijmans). ,,Dat twee bedrijven nu gaan fuseren, is alleen maar goed voor de industrie. Jammer dat wij het niet zijn, maar de afgelopen maanden waren we weer gewoon bezig met business as usual. Het boek `baggeroorlog' is nu gesloten.'' (Peter Berdowski, Boskalis).

En een spannend boek was het. De `baggeroorlog', zoals de strijd tussen de grote Nederlandse bouw- en baggerconcerns HBG, Ballast Nedam, Boskalis en Heijmans de afgelopen twee jaar is gaan heten, had alles wat een spannend verhaal nodig heeft.

De basis voor een goed verhaal ligt in de plot. Die was even duidelijk (wie gaat met wie samenwerken?) als gecompliceerd: de vier partijen konden alle kanten op met elkaar. Iets anders, onmisbaar voor een aansprekend verhaal: de hoofdrolspelers maakten een persoonlijke ontwikkeling door. Carel-Jan Reigersman van HBG, bijvoorbeeld, de man die bij zijn aantreden duidelijk maakte communicatie met een grote C te gaan beoefenen, was geraakt toen hij in de rechtbank uitbranders kreeg wegens het onvoldoende informeren van zijn aandeelhouders.

Ook de vijanden – of de good guys, afhankelijk van het perspectief – maakten geen geheim van hun ambities. De HBG-aandeelhouders, op het slagveld – de ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof – vertegenwoordigd door de Vereniging voor Effectenbezitters, hadden een duidelijk doel. De baggerfusie van HBG en Ballast Nedam mocht geen doorgang vinden en HBG moest opgesplitst en verdeeld worden over bouwbedrijf Heijmans en baggergigant Boskalis.

Nodeloze slachtoffers waren er ook: aandeelhouders, die de beurskoers zagen verbleken, en bestuurder Kerst Troost van HBG die het veld moest ruimen. Troost en Reigersman raakten gebrouilleerd na pogingen het hele concern van de beurs te laten halen door een externe financier.

En ten slotte is daar, om elk verhaal compleet te maken, de losse eindjes aan elkaar te knopen en de gaten in te vullen: de joker. Bestuursvoorzitter Janssen van Heijmans sprong als een duveltje uit een doosje toen Boskalis het al bijna niet meer zag zitten. Janssen had een idee: als híj met zijn Brabantse bouwbedrijf nou eens HBG over zou nemen, dan mocht Boskalis zonder problemen de baggerpoot van dat concern overnemen. Iedereen blij, leek het even. Behalve Ballast Nedam en HBG zelf dan.

Na maanden onderling gesteggel hebben de verschillende concerns nu aangegeven de handdoek in de ring te gooien. Het is mooi geweest zo – voor even.

De rechtszaak tussen de aandeelhouders en HBG lijkt positief voor dat concern af te lopen. Er liggen twee rapporten die concludeerden dat de concerntop niet schuldig was aan wanbeleid op het bureau van rechter H. Willems. Híj is uiteindelijk degene die uitspraak doet, maar Willems zelf heeft in een eerder stadium aangegeven dat het een zeldzaamheid is wanneer onderzoeken door de ondernemingskamer zelf ingesteld, niet in de uitspraak worden meegenomen. Wat de Vereniging voor Effectenbezitters gaat doen, is onduidelijk. De belangenorganisatie beraadt zich daar nu op.

Maar een grotere dreiging voor HBG blijft: de financiële positie van het concern is nog niet op orde. Reigersman heeft een grote schoonmaak gehouden onder bestuurders en werknemers van de sterk verliesgevende Duitse bouwpoot. Ook stelde de HBG-concerntop een financieel verbeterplan op, waaraan de bestuurders hun lot hebben verbonden.

Maar daarmee zijn de ontstemde aandeelhouders nog niet meteen de beste vrienden van de HBG-top. ,,Daarvan ben ik me bewust'', zegt Reigersman. ,,Om dat ten goede te keren, hebben we een weg te gaan. De verstoorde verstandhouding met de aandeelhouders is niet met één vergaderingetje op te lossen.''

Een andere onzekerheid die met het afsluiten van deze periode blijft bestaan, is de noodzaak die de concerns zelf zien om te komen tot grote Europese bouw- en baggerbedrijven. De komende jaren blijven in het teken staan van fusies en overnames. ,,Wij blijven sterk geloven in consolidatie'', zegt Berdowski van Boskalis. Janssen van Heijmans: ,,Ons doel is het vormen van een groot Europees bouwbedrijf.''

Dit hoofdstuk `baggeroorlog' wordt dan misschien deze weken afgesloten en de bestuursvoorzitters klinken nu opgelucht. Maar het is de vraag of het boek waarover Boskalis het heeft, definitief dichtgeslagen wordt. In november loopt de stand-still-overeenkomst dat Boskalis geen bod mag uitbrengen op HBG, af. Janssen: ,,HBG heeft deze slag misschien gewonnen, maar de oorlog nog lang niet.''