Groeten uit het verleden

Luttele gegevens op een gebruikte prentbriefkaart kunnen zomaar een verhaal oproepen, over de personen die contact onderhielden, elkaar op de hoogte brachten van hun bezigheden. En als de tijding van toen net iets meer in petto heeft dan een onbeduidende boodschap, komt het verleden tot leven, eventjes.

Nadere inspectie van zes oude kaarten, op de kop getikt in een vlaag van hebberigheid, leek de moeite waard. Elk toont een ingekleurde prent of dito foto van een Amerikaans theater en alle zes werden vóór het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog gestuurd aan dezelfde adressant: aan Fritz van Haarlem, directeur van theater Carré in Amsterdam.

Uit de namen van de afzenders, de `4 Florimunds' bijvoorbeeld, mag worden afgeleid welk beroep zij uitoefenden. De eerste kaart, afgestempeld in Chicago op 7 november 1912, maakt het zelfs heel gemakkelijk. In een Engels-Duitse mengelmoes meldt `Kathi Gultini, Lady juggler' waar ze verblijft, hoe lang ze optreedt en dat ze vanaf 1 mei 1913 beschikbaar is. Stellig is de damesjongleur uit op een engagement in Carré. Op de voorkant heeft ze met een pijltje het Palace Theatre aangeduid op het dak van het afgebeelde stadhuis. Voor het geval het uithangbord aan de straat boven het baldakijn de ontvanger mocht ontgaan. Hij krijgt er bovendien twee met de post van één, want in de schaduw van de wolkenkrabber staat `Geo. M. Cohan's Grand Opera House'.

Kathi Gultini moet hebben geweten dat Van Haarlem prijs stelde op een dergelijke kaart. Hoezeer blijkt uit een andere, van bijna een jaar later: ,,Cher Monsieur Haarlem. Heb uw kaart ontvangen. Ik zal mijn best doen U alle kaarten van theaters te sturen die ik kan'', staat er op de achterzijde van het Princess Theatre in St. Louis, Missouri. De kaart is op 21 oktober 1913 met de post van half acht 's avonds meegegaan naar Herr.Dir. Fritz van Haarlem. Circus Carré. Amsterdam. Holland. Afzender: L. Perez.

Het heeft iets roerends. De geslaagde variétébaas, die toen al vijftien jaar het circustheater aan de Amstel bestierde, spaarde ansichten van buitenlandse theaters. De schamele zes kaarten hoorden vast bij een grote collectie. Op twee kaarten prijkt naast de postzegel van twee dollarcent in eenzelfde ferm handschrift een nummer. Die van Shea's Theatre – `matinee daily' – in een rustige straat in Buffalo is No.18. E.E. Keith's Theatre in Philadelphia is No.122. Toen de fotograaf zich aan de overzijde van de straat posteerde om de zwierige façade vast te leggen, trad Ada Reeve er op. Haar naam is in witte letters op de luifel bevestigd en aan weerszijden van de entree staan op de stoep billboards met haar afbeelding.

Kregen de `4 Florimonds' er in juli 1913 ook zo'n sterbehandeling? De kaartschrijver is enthousiast. Deed hij de vorige drie keer alleen de groeten uit de betreffende plaats, één keer met zijn eigennaam: Florimond Vercammen, nu benut hij de gehele `space for writing messages': ,,Cher Monsieur Von Harlem. Dit stelt het theater voor waar ik op het moment verblijf. Ik moet u bekennen dat ik er nimmer een gezien heb dat mooier was.'' Zowel van buiten als van binnen, voegt hij er aan toe. Bovenal is de schouwburg buitengewoon geriefelijk. Hij postte de kaart in Chicago. Misschien traden ze ook wel op in het Palace Theatre.

Hun naam duikt op in de rubriek `artistes de cafés-concerts, music-hall, cirque' van de Annuaire des Artistes van een paar jaar later: Florimond's, Attraction, 191 rue de Paris, Pantin (Seine).

In het archief van Carré valt niets over de act te ontdekken. Ook Kathi Gultini ontbreekt. Maar onder de P bevinden zich vrolijke gravures en fotocollages van: `Les pompiers du village' Charles & Louis Perez. Belgische evenwichtskunstenaars die verkleed als brandweermannen vervaarlijke toeren uithalen op uitschuifladders. Het moet een slapstickachtig nummer zijn geweest, want op een foto poseert het tweetal, gewapend met brandweerspuit, in de trant van de Comedy Capers.

Mogelijk stonden ze in hetzelfde variétéprogramma als de 4 Florimonds en de damesjongleur. En drukte Fritz van Haarlem hen na afloop op het hart hem vooral prentbriefkaarten te zenden van de theaters waar ze optraden.