Etty wil klein beginnen

Walter Etty wil niet alleen in het café roepen dat het anders moet in de politiek. Hij staat op de PvdA-lijst voor de Tweede Kamer op een verkiesbare plaats.

,,Achteraf gezien had ik wel degelijk moeten aftreden'', meent Walter Etty (52), ex-wethouder in Amsterdam van 1980 tot 1990. Dat deze wethouder van financiën in 1988 niet het veld ruimde na de grootscheepse budgetoverschrijding bij de bouw van de Stopera (opera-stadhuis) was, vertelt hij, het gevolg van druk binnen de PvdA. ,,Ik was lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen, en mocht dus niet weg. Achteraf onjuist: ik ben er juist voor, dat een politicus voor iets wat is misgelopen verantwoording neemt.''

Anno 2001 staat de Stopera er keurig bij en is het budgettekort, naar de huidige financiële maatstaven, een schijntje geweest. En Walter Etty staat, tot veler verrassing, 48 op de PvdA-kandidatenlijst voor de komende Kamerverkiezingen, een verkiesbare plaats.

Hij was de afgelopen jaren wel eens gevraagd voor de politiek, vertelt Etty, maar hij had de voorkeur gegeven aan een andersoortige carrière: organisatieadviseur bij het Utrechtse adviesbureau AEF, en – gelijktijdig – voorzitter van de Consumentenbond. Voor AEF stelde hij echter de laatste jaren steeds vaker rapporten op die dicht bij de politiek lagen: over de reorganisatie van de zorg, over marktwerking en deregulering, en over de samenwerking van de politieke en de militaire top van defensie.

,,Toen me eerder dit jaar gevraagd werd of ik een zogenaamde `bereidverklaring' wilde tekenen – dat ik in principe bereid zou zijn een Kamerzetel te bekleden – heb ik dat gedaan. Eigenlijk op grond van dezelfde redenering, waarmee ik ooit in de Amsterdamse gemeentepolitiek verzeild ben geraakt: je kunt niet altijd maar alleen van de kant blijven roepen in het café, zonder zelf deel te nemen.'' Zijn betrekkingen bij AEF en Consumentenbond zal Etty opgeven, als hij in de Kamer komt.

Etty heeft zich de afgelopen jaren doen kennen als een PvdA-lid met onorthodoxe, vaak ronduit wilde voorstellen voor de hervorming van de politiek op alle niveaus. Politieke partijen zouden volgens Etty meer een netwerk-achtig karakter moeten dragen. In het kabinet zouden ministers en staatssecretarissen niet meer aan het hoofd van ministeries moeten staan, maar clusters van problemen moeten beheren, met amtenaren in verschillende ministeries. Dat laatste doet denken aan de voorstellen in het jongste verkiezingsprogramma van D66. Etty heeft ze dan ook in 1994 ontwikkeld samen met D66-minister Roger van Boxtel, die toen ook bij AEF werkte.

Ook het Kamerwerk ontsnapt niet aan Etty's liefde voor hervormingsideeën. Dat de Kamer vorig jaar besloten heeft, niet meer met haar ontbinding te wachten tot na de kabinetsformatie, maar kort na de verkiezingen in nieuwe samenstelling bijeen te komen om over de formatie te debatteren, heeft zijn warme instemming.

,,Maar het is niet voldoende'', meent hij. ,,Daarna moeten de verschillende Kamercommissies bijeenkomen en met betrokkenen in de samenleving zien waar de mogelijkheden tot politieke compromissen liggen. En dat in openbare vergaderingen, waar politieke interpretaties worden gegeven, die dan vervolgens in het regeerakkoord worden opgenomen. Zo zal het uiteindelijke regeerakkoord minder een verrassing zijn dan nu en de formatie minder gedoe in achterkamertjes.''

Ook de werking van de PvdAKamerfactie is, meent Etty, sterk voor verbetering vatbaar: ,,Er gaat veel te veel energie van de Kamerleden verloren in de strijd om portefeuilles en woordvoerderschappen. De verkokering die de politiek in de overheid wil tegengaan, viert in de fractie hoogtij.''

Welke portefeuille wil hij eigenlijk zelf in de fractie? ,,Kan me niet zoveel schelen, ik heb van veel verschillende dingen weet. Het mogen ook kleine woordvoerderschapjes zijn, in het begin. Ik spiegel me aan lijsttrekker Melkert. Die is in 1986 in de Kamer ook klein begonnen, maar heeft van elk klein onderwerp steeds een groot succes gemaakt.''