Zoeken en vinden

Zoekmachines hebben het moeilijk. Advertentie-inkomsten vallen tegen en de concurrentie is groot. Om meer bezoekers te trekken hebben de Nederlandse zoekmachines Ilse en Track hun diensten vernieuwd.

Ilse, eigendom van uitgever VNU, wilde af van de vervuilde index, die vaak irrelevante of pornografische sites liet zien als antwoord op een zoekvraag. Ilse had veel last van spam, commerciële sites die populaire trefwoorden gebruikten om zoveel mogelijk bezoekers te lokken. De databank is opgeschoond en bevat nu 6 miljoen Nederlandse webpagina's. Het aanmeldsysteem is ook veranderd. Om spamdexing – het vervuilen van de index door spam – te voorkomen wordt niet meer elke site die wordt aangemeld in de database opgenomen. Sites die nu worden aangemeld worden eerst beoordeeld door een redacteur van Startpagina. Startpagina, ook eigendom van VNU, bestaat uit enkele honderden themapagina's. Ze worden onderhouden door internetgebruikers die over het algemeen veel weten van het thema van hun `dochterpagina'.

Ook de zoekresultaten van de vernieuwde Ilse zijn voor een groot deel afkomstig van Startpagina. Het idee achter deze nieuwe manier van zoeken is dat de Startpaginaredacteuren specialisten op het gebied van hun thema zijn en dat zij dus het beste weten welke sites interessant zijn.

Helaas gaat deze redenering niet altijd op. De themapagina's van Startpagina zijn erg handig als je meer wil weten over een bepaald onderwerp. Wie van plan is met wintersportvakantie te gaan, kan zich bijvoorbeeld oriënteren op http://wintersport.pagina.nl. Op die site zijn links te vinden naar sites met informatie over onder meer skilessen, snowboardtechnieken en last minute vakanties. Als uitgangspunt voor een zoekmachine zijn themasites minder geschikt.

Als ik op mijn eigen naam zoek bij Ilse krijg ik als eerste treffer een link naar een subpagina van mijn homepage die afkomstig is van de Startpagina-dochter misdaad.pagina.nl. Bij de oude versie van Ilse was de eerste link www.marie-joseklaver.nl. De tweede treffer die de vernieuwde Ilse geeft is 'NRC Handelsblad Columns: Membraanverplaatsing' (www.nrc.nl/columns/993274364658.html). Dat is een link naar een column van Karel Knip op de website van NRC Handelsblad. Op die pagina wordt mijn naam genoemd in de marge, waar de andere columns van die week worden genoemd. De derde treffer verwijst naar `Java-eiland Online', een site over de buurt waar ik woon. Op die site staat een link naar mijn homepage. De weg ernaartoe is nogal omslachtig. Ilse zou zelf met die link op de proppen moeten komen.

Nog een kleine test. Populaire zoektermen zijn volgens Ilse momenteel `Bin Laden', `songtekst' en `Amsterdam'. Wie `bin laden' intikt, krijgt ook geen bruikbare resultaten. De eerste treffer is een verwijzing naar een artikel uit de online krant Nu.nl, een zusterbedrijf van Ilse. De tweede hit is een artikel uit het Reformatorisch Dagblad. De derde een link naar de homepage van NRC Handelsblad, met als opmerking dat deze link afkomstig is van Startpagina-dochter rijbewijs.pagina.nl.

Track, eigendom van uitgever Wegener, doet het iets beter. Als ik op mijn eigen naam zoek, kom ik direct bij mijn homepage. `Bin Laden' levert minder op. De eerste twee treffers zijn links naar Nu.nl en de niet meer bestaande nieuwssite En.nl van PCM.

Zowel Ilse als Track maakt nu gebruik van `linkpopulariteit'. De zoekmachines kijken hoe vaak naar een site wordt verwezen en hoe prominent die verwijzingen zijn. Een site waarnaar vaak wordt verwezen komt hoger in de resultatenlijst. De methode is bedacht door de Amerikaanse zoekmachine Google, die de afgelopen jaren bekende concurrenten als AltaVista en Yahoo heeft verslagen. Google is met afstand de beste zoekmachine. Ook voor Nederlandstalige websites is Google veel beter dan Ilse, Track en Vindex. Google kan zo ingesteld worden dat alleen Nederlandstalige websites worden doorzocht. Wie bij Google op `Bin Laden' zoekt in het Nederlandstalige deel van het web, krijgt een veel beter resultaat dan bij Ilse of Track. Google verwijst naar een artikel op de site van de provider Planet Internet. Dat artikel is een profiel van Bin Laden waarin vrijwel alles staat wat over de man bekend is. Onderaan het artikel staan enkele links naar interessante bronnen als de FBI en een interview op de site van de Amerikaanse nieuwsdienst ABC. Zo horen zoekmachines te werken.

Websites: www.ilse.nl; www.track.nl; www.startpagina.nl; www.google.com.

klaver@nrc.nl