PvdA-lijst voor Kamer rond na veel gepuzzel

De PvdA heeft nu ook haar lijst gereed met kandidaat-Kamerleden. Voor enkele ouwe getrouwen was het even slikken dat zij jong talent zien voorgaan

,,Een Olympisch team', noemt PvdA-voorzitter Ruud Koole het gezelschap dat in een zaaltje van het Olympisch Stadion achter hem zit. Maar de PvdA-fractie in spe die zaterdag, giechelig en wel, de presentatie van de kandidatenlijst voor de Kamerverkiezingen bijwoont, heeft vooral iets van een schoolreisje. Alle rivaliteit en gedoe rond de gesprekken met de kandidaatsstellingscommissie onder leiding van Hans Ouwerkerk de afgelopen weken, ontlaadt zich in hilariteit als na enige aarzeling minister Tineke Netelenbos (6) opstaat om Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven demonstratief te feliciteren met haar plaats 2 op de lijst.

,,We hebben het ons heel wat moeilijker gemaakt dan de VVD', meent Hans Ouwerkerk. Waar de liberalen eenvoudig hun bewindslieden en succesvolle Kamerleden bovenaan hun lijst hebben gezet, heeft de PvdA er een hele ,,puzzel' van gemaakt, zegt Koole. ,,Geschiktheid voor het Kamerwerk is altijd het belangrijkste criterium geweest', verzekert de PvdA-voorzitter. Maar tegelijkertijd zijn andere belangen nagestreefd: mannen en vrouwen staan om en om op de lijst, en al op plaats 10 staat de eerste allochtoon (Nebahat Albayrak).

Het belangrijkste verschil met de VVD is dat de PvdA de fractie wilde vernieuwen. Vijftien Kamerleden en bewindslieden ruimden om uiteenlopende redenen het veld, zoals Gerrit Valk, een van de buitenlandwoordvoerders die van Ouwerkerk te horen heeft gekregen dat hij de afgelopen jaren niet voldoende spraakmakend is geweest. De PvdA wil liefst dat fractiespecialisten `opinieleiders' zijn op hun gebied, en daar schortte het de afgelopen jaren in de fractie schromelijk aan, zo is op de bijeenkomst te horen.

Staatssecretaris Rick van der Ploeg is de enige van de weggesaneerden, die de feestelijke bijeenkomst in het stadion met zijn opgewekte aanwezigheid vereert. De enige afvaller die van plan is haar `ontslag' op het PvdA-partijcongres in december aan te vechten, is het Kamerlid Lucy Kortram, van Surinaamse origine.

Op verkiesbare plaatsen (tot en met plaats 55) zijn twaalf nieuwkomers te vinden. Onder hen zijn Jacques Tichelaar (25), als voorzitter van de Algemene Onderwijsbond scherp criticus van het onderwijsbeleid van staatssecretaris Karin Adelmund (12); Greenpeace-woordvoerder Diederik Samson (33) en Walter Etty, ex-wethouder in Amsterdam (48). Staatssecretaris Wouter Bos (9), die in 1998 een baan bij de Shell verruilde voor de politiek, krijgt gezelschap van nog een Shell-man, Paul Maes, thans regiomanager Oost-Afrika van dit olieconcern (37).

Alle vernieuwing ten spijt wil de PvdA niet de fout van 1998 herhalen, om veelbelovende nieuwelingen meteen hoog op de lijst te plaatsen, vertelt Koole. ,,Dat legt veel te veel druk op henzelf en de rest van de fractie.' De PvdA heeft leergeld betaald met de mislukking als Kamerlid van Judith Belinfante, in 1998 binnengekomen op nummer 11.

De hoogste nieuwkomer staat deze keer pas op 23: Aleid Wolfsen, vice-president van de rechtbank in Haarlem. De tweede nieuwkomer van 1998, Marleen Barth (toen op 13) zakt nu naar plaats 32. Nadat het `Olympisch team' in het stadion voor de fotografen heeft geposeerd, zoekt Barth troost in een laatste gesprek met Ouwerkerk: ,,Ik heb nu de plaats die ik in 1998 had verwacht.'

Even slikken is de lijst ook geweest voor oud-gedienden als minister Netelenbos (6) en minister Jan Pronk (13). Netelenbos moet een nieuwere generatie PvdA-bestuurders als staatssecretaris Margo Vliegenthart (4) en staatssecretaris Willem Vermeend (5) laten voorgaan; Pronk ziet zich door alle andere bewindslieden gepasseerd: staatssecretaris Dick Benschop (7), minister Eveline Herfkens (8), staatssecretaris Wouter Bos (9) en zelfs Adelmund (12).

Niet Netelenbos of Pronk prijkt dus hoog als monument van bestuurlijke betrouwbaarheid van de PvdA. Dat is minister van Binnenlandse Zaken Klaas de Vries, op 3, die het gemis van de vertrouwenwekkende Kok moet helpen verzachten. Vergeten is, hoe hij in 1998 al tegenstribbelend door Kok naar de Haagse politiek en het kabinet werd teruggehaald. ,,Ik heb er zin in', zegt De Vries. ,,Het is aardig dat ik zoveel vertrouwen geniet, en als het aan mij ligt, wil ik nog wel vier jaar vooruit als minister. Veiligheid wordt in de campagne een belangrijk thema.'

Gerectificeerd

Vermeend

In het artikel PvdA-lijst voor Kamer rond na veel gepuzzel (in de krant van maandag 29 oktober, pagina 3) staat dat Willem Vermeend staatssecretaris is van Financiën. Sinds maart 2000 is hij echter minister van Sociale Zaken.