Agog grossiert in complexe uitweidingen en omleidingen

In het woordenboek Engels staat de term `agog' uitgelegd als `opgewonden'. Maar het trio met de naam Agog heeft geen Angelsaksische achtergrond en spreekt het woord net zo goed uit met een Duitse of Nederlandse tong. Agog kan zo ook een afkorting zijn van `à gogo' of een kernachtige verklanking van een stijl waarvoor letterlijke betekenissen tekortschieten.

Dan is de titel van Agogs nieuwe album, dat binnenkort uitkomt, een stuk duidelijker. Shortcuts to Detours is een adequate beschrijving van wat Agog doet: wat aanvankelijk versimpeling lijkt, blijkt steeds de opmaat voor een energiek spel vol uitweidingen en toevoegingen. Zo mondde het spacey wiegeliedje Sleepy Chipmunk uit in een parelende Zuid-Afrikaanse traditional. En werd het hoekig explosieve To be Agog opgevolgd door de herfstige ballad Dutch Rain.

Bij al deze omleidingen fungeert bandleider Frank Wingold als gids. Niet zelden doet de gitarist, die al in 1993 op de Brusselse European Jazz Contest werd uitgeroepen tot beste solist, denken aan een kruising tussen Marc Ribot en Frank Zappa, alleen dan zonder de stilistische begrenzing die een dergelijke kwalificatie inhoudt. Hij grossiert in bevreemdende dissonanten, die hij liefst ook nog met pedalen op elkaar stapelt. Zijn vocabulaire strekt zich verder uit tot reggae chops, donkerbruine bluesakkoorden, pingelende highlife-patroontjes en het brullende straaljagergeluid waarop hardcore bands als Fugazi patent hebben.

Maar eigenlijk is het een beetje oneerlijk om Wingold zonder meer tot solistisch epicentrum van de band te bombarderen. De andere twee leden van Agog, drummer Joost Lijbaart en bassist Mark Haanstra, evenaren hem namelijk in virtuositeit. En een dergelijke beschrijving doet vooral tekort aan de kracht en coherentie die het drietal als collectief uitstraalt.

Wingolds activiteiten bij het alternatieve Underkarl, Lijbaarts werk voor onder andere Yuri Honing en Michiel Borstlap, en Haanstra's achtergrond als hedendaags klassiek musicus, kenner van de Zuid-Indiase muziektheorie en lid van onder meer Nemesis Quartet: het komt allemaal samen in Agog. En anders dan bij sommige bands waar het mengen van verschillende stijlen een knip-en-plak-kunstje is, weet dit trio er een overtuigend eigen geluid uit te destilleren. Agog raast langs de grenzen tussen jazz, rock, kamermuziek en volksmuziek, en weet die balanceeract te vangen in complexe composities vol absurde wendingen en aanstekelijke grooves.

Concert: Agog. Gehoord: 26/10 Paradox Tilburg. Herh: 19/11 Wilhelmina Eindhoven.