Vrij worstelen

Het is een oud idee waar ik het al vaker over heb gehad: het absolute kampioenschap waar iedereen aan mee mag doen. Het zou volgens het knock-outsysteem moeten, waarmee in twintig ronden een miljoen schakers verwerkt kunnen worden. We moesten op het internettijdperk wachten voor het er van kon komen.

Woensdag was er in Amsterdam een persconferentie van een nieuwe organisatie, Online World Chess Project, die het absolute kampioenschap wil realiseren. In januari van volgend jaar moeten de voorrondes op het internet beginnen. Met hoopt op 100.000 deelnemers, wat rijkelijk optimistisch lijkt. Na een reeks van kwalficatiewedstrijden blijven er 32 spelers over die in april ergens in Nederland elkaar voor het eerst aan een gewoon schaakbord zullen treffen. Ook worden ze opgewacht door 32 andere spelers; de echte topschakers, die aan de internetwedstrijden niet mee hoeven te doen. Alle actieve wereldkampioenen en ex-wereldkampioenen, of ze van de FIDE zijn of van de rebellenclub, hebben al toegezegd.

Het is een mooi project waar veel mis mee kan gaan, zoals de FIDE liet zien toen ze onlangs een internettoernooi hield waarin acht schakers zich konden plaatsen voor het komende wereldkampioenschap.

Alles wat mis kon gaan ging daar mis. De software faalde, inloggen was vaak onmogelijk, partijen die al beslist waren moesten worden overgespeeld en vooral, er werd vals gespeeld bij het leven.

Schaakcomputers, databanken, een vriendenkring van sterke grootmeesters die de partij voor je analyseert, alles is mogelijk als je thuis je partij speelt. Het was streng verboden, maar je zou bij iedere deelnemer thuis een scheidsrechter moeten neerzetten (en liefst een uit een ander land) om het ook echt te beletten. De FIDE had dat kunnen en moeten doen, maar bij het grote aantal deelnemers dat Online World Chess in gedachten heeft is dat pas in een laat stadium mogelijk.

Er deden sterke grootmeesters mee in het internettoernooi van de FIDE, maar bij de acht mensen die zich plaatsten waren twee meesters en een FIDE-meester die we het voordeel van de twijfel moeten geven, en zelfs een speler zonder rating, een zekere Zeliakov. Hier onbekend, maar niet in Rusland, waar de schaakbond beweert dat hij 15.000 dollar ontvreemd heeft.

Over het project van Online World Chess schreef Mark Crowther in The Week in Chess: ,,The internet stage of this event has got disaster written all over it.'' Dat is waarschijnlijk te somber. Bessel Kok, die het allemaal bedacht heeft, heeft een uitstekende reputatie als schaakorganisator. Hij zal het zeker beter doen dan de FIDE, maar een totale uitbanning van de valsspelers zal niet mogelijk zijn.

De enige manier om dat te doen, is het legaliseren van wat nu nog als bedrog wordt beschouwd. Alles mag dan, schaakcomputers, teamvorming, databanken, hackers laten inbreken in de computer van de tegenstander en wat je nog meer kan bedenken. Vrij schaakworstelen zou je het dan kunnen noemen, de schaakvorm van het internettijdperk.

Iets anders. Als Kasparov niets belangrijks te doen heeft peuzelt hij graag een nationaal team op in een kloksimultaan. Vorige week was Tsjechië aan de beurt. In Praag won Kasparov met 5,5-2,5 een tweedaagse wedstrijd tegen vier spelers met een gemiddelde rating van 2586. De strijd aan het eerste bord was pikant doordat Movsesian een paar jaar geleden door Kasparov een schaaktoerist werd genoemd en daar toen heel boos over was.

Wit Kasparov-zwart Movsesian, eerste ronde.

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 e7-e6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 a7-a6 5. Pb1-c3 Dd8-c7 6. Lf1-d3 Pb8-c6 7. Pd4xc6 b7xc6 8. 0-0 Pg8-f6 9. Dd1-e2 Lf8-d6 10. f2-f4 e6-e5 Geen gelukkige opstelling. 11. Kg1-h1 h7-h6 11...exf4 12. e5 Lxe5 12. Lxf4 is beter voor wit, maar van de zet die hij doet zal hij later spijt krijgen, want de pion op h6 wordt een aanvalsobject. 12. Lc1-d2 0-0 13. f4-f5 Tf8-e8 14. Ld3-c4 a6-a5 15. Tf1-f3 Wit doet gezonde aanvalszetten terwijl zwart een beetje doelloos rondzwerft. 15...Ld6-b4 16. Tf3-g3 Dreigt 17. Lxh6, wat ook op 16...Lxc3 zou komen. 16...Kg8-f8 17. De2-e3 Dreigt 18. Txg7 17...Pf6-g8 18. f5-f6 g7xf6 19. Ta1-f1 Lb4xc3

jmimjfhm

mMegmgmM

MmgmMaMa

aMmMaMmM

MmImGmMm

mMcMEMDM

GAGCMmGA

mMmMmJmL

Nu zou zwart er ook na het simpele 20. Lxc3 treurig bij staan, maar er valt meer te halen voor wit. 20. Tg3xg8+ Dit leidt in eerste instantie tot ruil van twee torens tegen zwarts dame, maar Kasparov moest goed berekenen dat hij daarna ook nog een stuk zou winnen. 20...Kf8xg8 21. De3-g3+ Kg8-f8 22. Tf1xf6 d7-d5 23. Ld2xh6+ Kf8-e7 24. Tf6xf7+ Ke7-d6 25. Dg3-g6+ Lc8-e6 26. Tf7xc7 Kd6xc7 27. e4xd5 c6xd5 28. Lc4-b5 Te8-b8 29. a2-a4 Le6-d7 30. b2xc3 Ld7xb5 31. a4xb5 Tb8xb5 32. h2-h4 a5-a4 Opgeven mocht zwart nog niet, want daarmee zou hij het voor zijn teamgenoten moeilijker maken.

33. Lh6-g7 d5-d4 34. Dg6-f7+ Kc7-b6 35. Df7-e6+ Kb6-b7 36. Lg7xe5 Tb5xe5 37. De6xe5 a4-a3 38. De5-d5+ Kb7-b8 39. c3xd4 a3-a2 40. Dd5-b3+ Kb8-c7 41. Db3-c3+ Kc7-d7 42. Dc3-a1 Kd7-d6 43. c2-c4 Zwart gaf op.

Het wereldkampioenschap voor landenteams waar ik vorige week over schreef werd niet gewonnen door Rusland, maar door Oekraïne, dat Rusland in de laatste ronde met 2,5-1,5 versloeg. Uit dit toernooi een partij die laat zien dat Peter Leko, die niet vaak fel aanvalt, het wel degelijk kan.

Wit Leko (Hongarije)-zwart Ghaem Maghami (Iran)

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lc1-g5 e7-e6 7. f2-f4 b7-b5 De Polugajevski-variant, die vooral onderzocht werd in de jaren zestig, lang voordat Leko geboren werd.

8. e4-e5 d6xe5 9. f4xe5 Dd8-c7 10. e5xf6 Dc7-e5+ 11. Lf1-e2 De5xg5 12. 0-0 Ta8-a7 13. Dd1-d3 Ta7-d7 14. Pc3-e4 Dg5-e5 15. Pd4-f3 De5xb2 16. Dd3-e3 Lc8-b7 17. a2-a4 b5-b4 18. Ta1-b1 Db2xc2 19. Pf3-g5 Dc2-c7

MbMmlcMd

miejmgag

gmMmgAMm

mMmMmMBM

GaMmHmMm

mMmMEMmM

MmMmImGA

mJmMmJFM

Voor zijn twee pionnen heeft wit allerlei aanvalsmogelijkheden. 20. Tb1xb4 Lb7xe4 Hij had 20...Pc6 kunnen doen en nog steeds een pion voor blijven, maar ook dan zou wits aanval heel sterk zijn. 21. Pg5xe4 Lf8xb4 22. f6xg7 Th8-g8 Hier was in ieder geval 22...Lc3 noodzakelijk. 23. Pe4-f6+ Ke8-d8 24. Pf6xg8 Lb4-c5 25. Pg8-f6 Aardig. Wit verliest zijn dame, maar krijgt een nieuwe op g8. 25...Lc5xe3+ 26. Kg1-h1 Kd8-c8 27. Pf6xd7 Zwart gaf op.