Vissticks met duurzaamheid

Unilever wil alleen verantwoord gevangen vis verkopen. In de landbouw streeft het concern ook naar meer duurzaamheid. ,,We zijn geen maatschappijhervormers.''

Bontjassen, tassen van krokodillenleer en vis die niet duurzaam is gevangen. Voor directievoorzitter Kees van der Waaij van Unilever Nederland passen deze drie producten in een logisch rijtje. De eerste twee kunnen maatschappelijk al jaren niet meer door de beugel. Het derde nòg wel, maar in de toekomst komt daaraan een einde, is zijn overtuiging.

Vissticks van Unilever, volgens Van der Waaij goed voor veertig procent van de het totale visaanbod van het bedrijf, zijn sinds kort voorzien van het keurmerk van de Marine Stewardship Council (MSC), een internationale organisatie die vissers eisen oplegt zoals een minimale grootte van de mazen in de netten, quota en tijden waarop gevist mag worden.

In plaats van koolvis gebruikt Unilever voor zijn vissticks nu een duurdere Nieuw-Zeelandse witvis, de Hoki, maar de prijs in de winkel is niet verhoogd. Het verlies aan marge, (`peanuts' volgens Van der Waaij) neemt het bedrijf voorlopig voor lief. ,,Op dit moment is de consument nauwelijks bereid extra te betalen voor producten die aan minimale duurzaamheidseisen voldoen'', zegt directeur Van der Waaij. ,,Maar dat zal veranderen.''

De introductie van de duurzame vissticks wordt nu nog bescheiden wereldkundig gemaakt met een MSC-logo op de achterkant van de verpakking en enkele regels uitleg. Als de consument er rijp voor is, gaat Unilever de duurzame vissticks duidelijker in de markt zetten en kunnen de winstmarges omhoog.

Voorlopig promoot het zeep- en levensmiddelenconcern de duurzame visproducten niet met een reclamecampagne. Een veel grotere vraag zou Unilever niet aankunnen, want er zijn nog weinig leveranciers die aan de eisen voldoen. Bovendien moet een bedrijf voorzichtig zijn met het claimen van superioriteit op milieugebied. Op termijn kan de voorzichtige aanpak misschien overboord. Van der Waaij: ,,Een concurrent kan straks niet zeggen: `Kijk eens: ik heb hier een visje dat kun je krijgen voor een leuke prijs'. Ze kunnen niet met droge ogen beweren dat het MSC-keurmerk flauwekul is.''

Mede dankzij de promotie sinds 1996 van de huidige topman Antony Burgmans, heeft Unilever zich ten doel gesteld vanaf 2005 mondiaal alleen nog vis te verkopen die voldoet aan de eisen die het MSC-keurmerk stelt. Vis is voor Unilever een belangrijk product.

Behalve op het gebied van vis manifesteert Unilever zich met zijn streven naar duurzaamheid op twee andere belangrijke gebieden: waterbeheer en landbouw, goed voor ruim tweederde van de grondstoffen van Unilevers merkproducten. ,,We zijn geen maatschappijhervormers'', zegt Van der Waaij. ,,We kiezen een terrein dat aansluit op onze eigen deskundigheid.''

Unilever zegt te streven naar `volledig duurzame landbouwsystemen'. In enkele proefprojecten stelt de multinational vergaande duurzaamheidseisen aan de teelt van tomaten, palmolie, thee, doperwten en spinazie. Milieuwinst bij de teelt van die producten zet zoden aan de dijk, want grote porties van de wereldoogst worden door Unilever afgenomen.

Zo verwerkt de onderneming 28 procent van de wereldproductie van spinazie die wordt geteeld voor diepvriesproducten en 13 procent van de bevroren doperwten. Daarnaast neemt Unilever 15 procent van de totale theeoogst af, voor haar Liptonmerk, en 5 procent van de tomaten.

,,Dat geeft ons enige invloed op hoe er wordt geproduceerd, maar ook verantwoordelijkheid op sociaal gebied'', zo staat te lezen in Unilevers Sustainable Agriculture Initiative.

Consumenten stellen strengere eisen stellen. Van der Waaij: ,,Veel mensen vielen het afgelopen voorjaar terug op bekende, vertrouwde merken als Mora en Unox. De crisis rond mond- en klauwzeer heeft ons geen windeieren gelegd.''

Harde doelstellingen zoals voor duurzame vis zijn vooralsnog niet omschreven. Van der Waaij: ,,Misschien komt er nog wel eens een keurmerk huppeldepup voor de teelt van landbouwproducten. Zo'n initiatief moet niet van ons komen, maar van een onafhankelijke organisatie.''