Uit een voet geboren

Tijdens het verhoor huilde de verdachte tranen met tuiten. Het ging om een jongen van vijftien jaar uit het Koerdische noorden van Irak, die er van verdacht werd twee meisjes in het zwembad te hebben lastiggevallen. Hij was verbijsterd toen hij voor zoiets meegenomen werd door de politie. Nooit had hij gedacht dat het trekken aan een bikinibroekje onder water als een strafbare daad werd beschouwd. Volgens hem vragen die meisjes er om wanneer ze zulke kleding dragen. Een eerbare meisje zorgt er immers voor dat ze haar lichaam bedekt houdt!

Wat hem helemaal verbaasde was dat de meisjes, met behulp van hun ouders, een aanklacht hadden ingediend! Hadden ze er dan met hun ouders over gesproken? Voelen die meisjes dan helemaal geen schaamte?

Maar het toppunt van alles was voor hem dat de politie deze aanklacht serieus nam en hem een hele dag op het bureau vasthield voor verhoor. Bovendien was ik er aanwezig, een vrouwelijke tolk, die zonder blikken of blozen, alles heen en weer vertaalde. Toen pas drong het tot hem door hoezeer het hier anders was dan waar hij vandaan kwam.

In het begin bleef hij alles ontkennen. Hij had het niet gedaan, het was een andere jongen uit de groep geweest. Maar toen de meisjes naar het bureau waren gekomen en hem hadden herkend, veranderde hij plotseling van een stoere bink in een klein huilend jongetje. Het was niet zozeer door spijt dat hij zo moest huilen, maar door de angst voor zijn vader, toen de rechercheurs vertelden dat ze ook met hem gingen praten.

Seksualiteit is voor veel volkeren nog steeds een groot taboe. Het praten erover is al een schande. Dit bemerk ik telkens weer bij voorlichtingsbijeenkomsten voor de jeugd, wanneer het over aids of seksuele contacten gaat. Sommige jongens vertrekken dan meteen. Maar dat is gelukkig slechts een minderheid, de meeste jongens vinden het juist heel spannend om erover te praten met twee vrouwen, met de verpleegster en met mij, de tolk. Ze zien plaatjes van de anatomie van de man en van de vrouw, ze krijgen een hoop nieuwe informatie en ze stellen vragen waarmee ze nooit bij hun ouders zouden durven aankomen.

Sommige jongens weten al heel wat. Maar verbluffend veel jongens weten nog haast niks – wat ze natuurlijk nooit zullen toegeven. Dat hebben ze gemeen met de volwassenen die meestal beweren dat ze alles al wisten. Men wil immers niet voor achterlijk worden aangezien. De wens van veel Nederlandse hulpverleners om direct na ieder gesprek meteen te evalueren wat men ervan vond gaat voorbij aan bestaande gevoelens van trots, minderwaardigheid en beleefdheid.

Maar wat bestaat er nog veel misverstand en onwetendheid! Bij een uitleg met plaatjes, over de cyclus van de vrouw en hoe zwangerschap ontstaat, vroeg een jonge Jemeniet van rond de zeventien of het niet tot overlijden van de vrouw kan leiden wanneer de penis de baarmoedermond aanraakte? Loopt een jongen het risico later blind te worden wanneer hij aan masturbatie doet? Voelt de vrouw hetzelfde als de man bij vrijen? Een jongen vertelde dat hij, tot kort geleden, altijd gedacht had dat kinderen uit de voet van de vrouw werden geboren en dat hij daarom op school veel uitgelachen werd. Hij vond de seksuele voorlichting erg nuttig, want hij had er genoeg van om uitgelachen te worden.

Sommige verpleegsters maken van de gelegenheid gebruik om aan jongens duidelijk te maken hoe Nederlanders over seksualiteit denken: dat een vrouw hier de baas is over haar lichaam, dat besnijdenis lichamelijke en psychische schade aan vrouwen toebrengt, dat wanneer een meisje nee zegt ze dan ook nee bedoelt en dat zedendelicten hier serieus genomen worden. Alleen op die manier is er hoop dat jongens zich in het zwembad een keer zullen bedenken voordat ze meisjes lastig vallen. Volgens mij vinden de jongens het ook belangrijk dat iemand met aanzien uit hun eigen cultuur, wat een tolk voor hen vaak is, geen afkeurende houding inneemt tegenover de Westerse opvattingen over seksualiteit.