STILLE CONGRESSEN... ...ENGE MONSTERS

De `aanval op Amerika' heeft ook de wetenschap niet onberoerd gelaten. Aan de lopende band zijn sinds 11 september conferenties in Amerika afgeblazen en op Europese congressen blijven veel Amerikanen weg. Men durft het vlieguig niet meer in. Ook mogen beoogde sprekers op toekomstige conferenties opeens slagen om de arm houden. ``Ik hoef Amerikanen niet langer keihard te beloven dat ik echt kom'', zegt Ad Lagendijk, hoogleraar natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam. ``Toezeggen dat je van plan bent naar hun conferentie te gaan is al genoeg.''

Op het Nijmeegse Max Planck Instituut voor Psycholingu√Įstiek is de invloed van de ramp beperkt, laat het secretariaat weten. ``Twee weken geleden hadden we het tweejaarlijkse Fachberat, waarbij zestien internationale geleerden ons instituut kwamen doorlichten, en niemand heeft afgezegd. Medewerkers boeken gewoon hun vluchten. Alleen reizen ze naar Berlijn, Halle of Dresden nu met de trein omdat dat door alle voorzorgsmaatregelen tegenwoordig sneller gaat dan met het vliegtuig.''

Voor dr. Bart Roep, diabetes-onderzoeker aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft 11 september grote gevolgen. ``Toen de vliegruigen de Twin Towers invlogen zat ik in Glasgow op een groot Europees diabetescongres waar ook honderden Amerikanen aanwezig waren. De impact was devastating. Een aantal sessies ging niet door en er werden spontaan kerkdiensten gehouden. Toch is besloten de resterende twee congresdagen doorgang te laten vinden, om aan te geven dat je voor terrorisme niet moet wijken.''

Sindsdien zijn een aantal congressen waar Roep heen zou gaan afgelast en is gepland werkoverleg uitgesteld. Roep: ``Toen ik een paar dagen geleden langs ging bij het reisbureau waarmee wij vliegen, om een ticket te regelen, was men verbaasd. Ze kregen alleen maar annuleringen te verwerken, zei de dame achter de balie, en om dat te bewijzen stak ze een centimeters dik stapeltje tickets omhoog dat was teruggebracht.''

Dramatischer dan de afgelaste congressen vindt Roep dat de ontwikkeling van nieuwe onderzoeksprojecten vertraging oploopt of zelfs achterwege blijft. ``Contracbesprekingen in New York, waar een paar miljoen dollar mee gemoeid is, zijn uitgesteld. En de Amerikaanse financiering van een onderzoekstrial in Finland is sterk gereduceerd omdat de Juvenile Diabetes Research Foundation, 's werelds grootste particuliere subsidieverstrekker op het gebied van jeugddiabetes, pas op de plaats heeft gemaakt met het verstrekken van geld. Dat komt omdat bij de ramp met het World Trade Center in New York een aantal belangrijke donoren van het JDRF is omgekomen. Er is minder geld te vergeven.''

Ook de antrax-paniek heeft directe gevolgen voor Roep. ``Het versturen van bloedmonsters is zwaar bemoeilijkt. Vorige week had ik in Leiden een Britse postdoc op bezoek die op zijn terugreis naar Londen wat samples wilde meenemen. Dat gaf de grootste problemen. Om ze goed te houden zitten die monsters ingepakt in droog ijs, koolzuursneeuw van zeventig graden onder nul, maar dat witte poeder wekte grote consternatie. Easyjet weigerde het aan te nemen en die jongen heeft uren bij British Airways moeten smeken of zij het wilden vervoeren. Pas na een paar vluchten kwam het in orde. Het is veel erger dan bij de gekkekoeienziekte. Overigens weigerde Easyjet aanvankelijk ook de naalden `scherp voorwerp' voor insuline-injectie van die Engelse postdoc, die type 1-diabetes heeft, aan boord te nemen. Na dreiging met de gevolgen van een onbehandelde hyperglycaemie, waarbij de bloedsuikerwaarde te hoog oploopt, was dit gelukkig recht te zetten.''