Schaduwsoldaten van de 21ste eeuw

Het poeder van de angst vormt een grotere bedreiging voor president Bush dan de Talibaan in Afghanistan. Onmacht aan het thuisfront.

De postbode is aan de pil. Hij draagt zweterige plastic handschoenen en is op een rustige manier heel boos: ,,Ze hebben de mensen die in het Congres werken onmiddellijk onderzocht en Cipro gegeven. Wij, die hun post het eerst aanraakten, zijn meer dan een week aan het lijntje gehouden. Zelfs de politiehonden kregen eerder een antraxtest.''

Nadat twee sorteerders waren overleden en twee met miltvuur in het ziekenhuis waren opgenomen hebben de postmensen in Washington allemaal een antibiotica-kuur gekregen. Zonder te zijn onderzocht en zonder enige toelichting. ,,Ze hebben niets verteld over de bijwerkingen. Je kan er flink buikpijn van krijgen en duizelig worden. Handig voor ons die de hele dag met deze bestelbusjes rondrijden. Maar bedankt voor de belangstelling. Daar hoeven we op het werk niet op te rekenen.''

Hij valt in voor onze gewone postbode, die naar de dokter is. Het stapeltje post is opnieuw dun. Brentwood, het centrale sorteercentrum van de hoofdstad is al een week dicht. Wie weet waar alle nieuwe brieven terecht komen. De post voor het Witte Huis en het Congres is met vrachtwagens naar Ohio gereden om bestraald te worden. Miljoenen rekeningen zullen niet op tijd betaald worden.

Na vliegtuigen zijn nu brieven ontdekt als aanvalswapens. De drie antrax-doden tot dusver verbleken bij de ruim 5000 slachtoffers van 11 september. Maar `de soldaten van de 21ste eeuw', zoals Tom Ridge, directeur binnenlandse veiligheid, de onzichtbare daders noemde, hebben de regering meer ontregeld met biologische wapens dan met de vernietiging van leven, werk en onroerend goed in het WTC en het Pentagon.

Toen was flink zijn genoeg. Nu lopen de autoriteiten achter de feiten aan, en groeit het wantrouwen. Het poeder van de angst vormt een groter gevaar voor het presidentschap van Bush dan de Talibaan en Al-Qaeda in Afghanistan. Een misser op een ver ziekenhuis komt minder hard aan dan een onnodige dode on the home front. Ook al worden postsorteerders en omgekomen commando's bijgezet op het zelfde verbale ereveld.

Het is nog steeds een raadsel wie deze aanval heeft gelanceerd. De regering lijkt te hopen dat het Bin Laden is, maar men komt niet verder dan vast te stellen dat de maker een gepromoveerd microbioloog moet zijn. Het Witte Huis kan niet uitsluiten dat het een haatfanaat in eigen land is, een nieuwe Unabomber of Timothy McVeigh. Zeker is dat de dader zijn Amerikaans staatsrecht kent. Nu ook in het Supreme Court, de CIA en het ministerie van buitenlandse zaken antrax is gevonden, heeft de onzichtbare vijand alle drie takken van het Amerikaanse regeringsstelsel getroffen. Eerder bleken de postkamer van het Witte Huis en allerlei ruimtes in het Congres besmet te zijn met antrax.

De oorlog was zo goed begonnen. Meer dan 90 procent van de Amerikanen was tevreden over hoe de president het deed. Bush kwam maandag nog opgewekt terug uit China. Hij had zijn ruziënde kennismaking met de leiders in Peking omgezet in een begin van samenwerking. De rest van Azië steunt hem of zit hem niet dwars in de oorlog tegen het terrorisme. En de verhouding met Ruslands president bereikte een nieuw hoogtepunt: de twee zeiden op weg te zijn naar een herziening van het ABM-verdrag. Zonder dat `verouderde verdrag uit de Koude Oorlog' te hoeven breken kan Bush voort met zijn plannen voor een raketschild.

Op het thuisfront waren de zaken inmiddels minder soepel gelopen. Het was misschien prettig voor de president om niet gemist te kunnen worden, maar van zijn geliefde beeld dat het openbaar bestuur moet worden geleid als een modern bedrijf bleef niet zo veel over. Het ervaren team dat Bush adviseert over buitenlands beleid wordt niet geëvenaard op binnenlands terrein.

De minister van volksgezondheid, Tommy Thompson, verraadde zijn onkunde door in het begin van de antrax-crisis te zeggen dat de eerste patiënt in Florida misschien uit een besmette beek in North Carolina had gedronken. Sindsdien blinkt de stoere ex-gouverneur van Wisconsin uit door geruststellende woorden die later onterecht blijken te zijn. Ook de nieuwe sterke man om het `Homeland' te verdedigen, Tom Ridge, heeft na drie weken in het Witte Huis nog geen greep op de feiten en de organisaties die hij zou moeten overzien.

Het hoofd van de posterijen stommelt van onhandigheid naar stommiteit. Soms heeft hij het voorrecht van de eerlijkheid, zoals deze week, toen hij verklaarde dat hij niet kan garanderen dat de mensen thuis onbesmette post krijgen. Die zelfde dag bezwoer Witte Huis-woordvoerder Ari Fleischer dat de post volstrekt veilig was. De meeste Amerikanen wassen nu hun handen na het binnenhalen van de post en negeren geruststellende woorden van meneren met dassen in Washington.

President Bush beseft wel dat zijn reputatie als efficiënte CEO op het spel staat, maar ook hij lijkt zich geen raad te weten met een gevaar waar niemand ervaring mee heeft. Hij weigert te zeggen of hij gevaccineerd is of net als 10.000 Amerikanen een cipro-kuur volgt. Hij herhaalde alleen drie keer: ,,Ik heb geen antrax''. Om de regie weer in handen te krijgen probeerde zijn entourage hem in een aantal gezag uitstralende `events' te programmeren.

Bush ging naar een drukkerij om zijn stimuleringsplan (voor de welgestelden, zeggen Democraten) nog eens aan te bevelen. Hij kon gisteren de net aangenomen wet met nieuwe bevoegdheden tegen terroristen plechtig ondertekenen en later op de dag sprak hij zichzelf in het Witte Huis nog eens moed in ten overstaan van tientalle zakenlieden. Steeds was de boodschap: steun Bush voor een bloeiende economie.

Maar er zijn geen verkiezingen. En de anti-Washington president van weleer staat aan het hoofd van dure, onvoorziene federale programma's en een oorlog zonder grenzen. De FBI weet niet anders te doen dan te waarschuwen dat het gevaar van nieuwe aanslagen groot is. Zonder vermelding van datum, plaats en wapen. De burger stuurt de komende maanden waarschijnlijk een record aantal kerstkaarten. Per email. In afwachting van beter tijden. Voor George W. Bush zijn die iets minder gegarandeerd dan een maand geleden.