INDUSTRIALISATIE BLIJKT TE RECONSTRUEREN UIT BODEMKENMERKEN

Geologen van de Universiteit van Indiana hebben een methode ontwikkeld om de industrialisatie van een gebied te reconstrueren op basis van de chemische kenmerken van de bodem (International Journal of Coal Geology 46). Zij voerden hun onderzoek uit aan de hand van boorkernen uit een moerassig gebied, waarbij zij vooral letten op de concentratie, het type en de afmetingen van deeltjes organisch materiaal van antropogene herkomst (steenkool, steenkoolas, cokes, etc.). Hun bevindingen vergeleken ze met de concentratie van een aantal elementen die, zoals reeds veel langer bekend is, in verhoogde concentratie een indicatie zijn voor industriële activiteit.

Uit hun onderzoek blijkt dat het eerste (oudste, onderste) voorkomen van antropogeen organisch materiaal precies samenvalt met het tijdstip waarop de industrialisatie van het gebied begon. Tegelijk begon de concentratie zink, lood en mangaan toe te nemen. De verspreiding van deze industrie-gerelateerde elementen naar een vrijwel onbewoond moerasgebied verklaren de onderzoekers doordat deze elementen in de vorm van sulfiden als coatings op door industrie uitgestoten asdeeltjes met de wind werden verspreid. Deze zwavelverbindingen reageerden na hun depositie in het moeras met het daar van nature reeds aanwezige organische materiaal.

Als gevolg van reductie door bacteriële activiteit werd uit het zwavelhoudende materiaal daarbij het mineraal pyriet (zwavelsulfide) gevormd. Dat verklaart volgens de onderzoekers het duidelijke verband tussen de hoeveelheid pyriet en de hoeveelheid antropogeen organisch materiaal. Een en ander betekent dat er een betrouwbare nieuwe methode is gevonden om de mate van industriële activiteit vast te stellen, ook al worden nu door rookgasreiniging veel minder stoffen uitgestoten dan vroeger. Antropogeen organisch materiaal is echter betrekkelijk gemakkelijk te herkennen. Moeilijke discussies over de effecten van industriële activiteiten op basis van de concentraties van bijvoorbeeld zware metalen, kunnen in de toekomst wellicht worden vermeden. Die concentraties gaven vaak problemen omdat er van nature lokaal hoge concentraties kunnen voorkomen, waaraan de industrie part noch deel heeft.