Discipline betekent cultuuromslag KPN

Een storing van een KPN-computer heeft gisteren twee uur lang een deel van het telefoonverkeer platgelegd. Gaat KPN na de harde sanering op de NS en PTT Post lijken?

Het was geen sabotage, het was echt een technische storing, verzekert de woordvoerster van KPN. ,,Die jongens van de techniek werken vannacht door om te kijken of ze de oorzaak kunnen vinden'', geeft ze als voorbeeld van de inzet van het KPN-personeel.

Eén dag na de bekendmaking van het massa-ontslag bij telecombedrijf KPN legde een computerstoring een groot deel van het netwerk plat dat het telefoonverkeer doorleidt naar de netwerken van andere belbedrijven. De storing duurde van elf uur 's ochtends tot één uur 's middags.

Gaan dit soort incidenten vaker voorkomen nu er 2.600 mensen moeten verdwijnen bij het bedrijfsonderdeel vaste telefonie bij KPN? Daar vallen de komende maanden immers meer dan de helft van de 4.800 gedwongen ontslagen. Naar schatting van een consultant werken er bij het vaste telefonienet ruim 15.000 mensen, wat impliceert dat 17 procent van het personeel hier verdwijnt.

De voorbeelden van andere haperende nutsdiensten zijn legio. Bij TPG, de moeder van PTT Post, had de kwaliteit van de postbezorging te lijden onder de reorganisatie, vooral tijdens het halveren van het aantal sorteercentra. En bij de Nederlandse Spoorwegen, weliswaar niet geprivatiseerd maar wel verzelfstandigd, is de punctualiteit een drama sinds de NS heeft gekozen voor `efficiënter werken'.

Maar er zijn verschillen. ,,Bij de Nederlandse Spoorwegen vechten ze elkaar de tent uit'' bij een arbeidsconflict, zegt Ron Harmsen van de Bond voor Telecompersoneel. ,,Bij KPN is het personeel loyaal.''

Een adviseur die regelmatig voor KPN werkt vindt de vergelijking met de Nederlandse Spoorwegen niet opgaan. De afgelopen jaren is door KPN een technisch hoogwaardig glasvezelnetwerk aangelegd dat als ruggegraat dient voor het vaste netwerk. Ook staan er inmiddels veel moderne centrales die op afstand door technici worden bestuurd. ,,Daar zijn veel minder mensen voor nodig dan voorheen'', zegt de consultant. ,,Die 2.600 kunnen ze makkelijk missen.''

Volgens de adviseur hadden de werknemers bij het vaste net feitelijk al eerder kunnen vertrekken. ,,Maar (de huidige topman) Smits koos voor geleidelijke afvloeiing terwijl (de nieuwe topman) Scheepbouwer er direct het mes in zet.''

Vakbondsman Harmsen waarschuwt echter voor dit optimisme. ,,De overblijvers zullen het wel drukker krijgen. Door de vorige reorganisatie is in 1999 ook bij KPN de kwaliteit van de dienstverlening fors afgenomen, en is het bedrijf pas net terug op het hoge niveau van daarvoor.''

Zelfs zware gebruikers van het vaste net vrezen de ontslagronde niet. ,,Ik zou graag iets negatiefs zeggen over KPN als concurrent, maar over KPN als leverancier hebben wij niets te klagen'', zegt een woordvoerder van Tele2, een bedrijf dat bij KPN in bulk belminuten inkoopt en doorverkoopt. ,,Het vaste net is technisch goed en storingen zijn meestal snel voorbij''.

Vakbondsbestuurder Harmsen verwacht dan ook dan niet de klanten, maar vooral het KPN-personeel de gevolgen zal ondervinden van de komst van de nieuwe bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer. ,,Scheepbouwer krijgt nu de naam van kille saneerder'', zegt vakbondsbestuurder Harmsen. ,,Maar bij TPG zijn er nooit massa-ontslagen nodig geweest.'' Bij TNT Post Group was het probleem dat het afgelopen decennium het postverkeer daalde, terwijl het aantal brievenbussen toenam. Door voortdurend te hameren op efficiency en strakke budgetten, slaagde TPG erin het postbedrijf winstgevend te krijgen.

,,Bij TPG moest iedereen op de dubbeltjes letten'', zegt Harmsen. ,,Bij KPN was de groei zo groot en waren de investeringen zo omvangrijk, dat daarbij vergeleken de personeelskosten minder belangrijk waren. Ik verwacht dat Scheepbouwer nu gaat hameren op discipline. Het wordt een cultuuromslag voor KPN.''

Brief Smits : www.nrc.nl/Geld