Chipkaartchips

Minister Korthals van Justitie nam deze week de irisscan in gebruik op Schiphol. Het nieuwe identificatiemiddel een chipkaart die iriskarakteristieken kan opslaan moet een alternatief vormen voor het paspoort.

Alweer een plastic kaart bij de almaar uitdijende verzameling bonuskaarten, bankpassen, chippers, chipknippen, creditcards, voordeelurenkaarten, verzekeringskaarten en studentenkaarten. Velen kunnen hun stapeltje chip- en bankkaarten inmiddels in centimeters uitdrukken. De portemonnee wordt dikker en zwaarder en dan hebben we het nog niet over de mentale belasting door de bijbehorende pincodes.

Laat er geen misverstand over bestaan, door allerlei strijdige belangen van tankstations, banken en supermarkten komt er voorlopig geen eind aan deze bonte verzameling. Maar het kan geen kwaad hier te vermelden dat een oplossing wel voorhanden is. De technologie is gereed om met één chipkaart de bonuspunten bij Albert Heijn te incasseren, geld te pinnen, jezelf via een irisscan of vingerafdruk te identificeren en een zakje snoep af te rekenen op de chipknipautomaat.

Een kaart die vele gedaanten kan aannemen en allerlei rekenwerk kan uitvoeren is mogelijk geworden door de wonderbaarlijke miniaturisatie in de chipindustrie. We staan er niet zo bij stil, maar door het moordende tempo van technologische vooruitgang is intussen een zeer krachtige computer achter de koperen contactvlakjes van een chipkaart te verstoppen. Op enkele vierkante millimeters silicium past een computer die vele malen krachtiger is dan de eerste pc's. De micro-elektronica die vijftien jaar geleden op een vierkante centimeter paste, kan nu worden geborgen op een vierkante millimeter.

Op dit moment is het bulk van de chipkaarten vrij dom. De chip bestaat slechts uit een beveiligd geheugen waarin de resterende telefoontikken, saldo-informatie of een geheime sleutel is opgeslagen. Maar intussen komt er slimmer plastic met een snippertje silicium dat qua flexibiliteit en rekenkracht is te vergelijken met de werkstations uit de jaren tachtig. Ze bevatten een microprocessor, een besturingssysteem en een werkgeheugen. Allemaal op één chip, inclusief een niet-vluchtig flashgeheugen die harde schijf-taken vervult.

Net zoals een pc in een typemachine, stereotoren of database is te veranderen, zo kunnen ook deze computerkaarten vele gedaantes aannemen door nieuwe software te laden. Een slimme creditcard is geschikt te maken voor het verzamelen van bonuspunten of airmiles, maar kan ook een vingerafdruk of een irisscan opslaan plus een programmaatje om deze informatie te versleutelen. Allemaal via de kaartlezer aan de pc, of bij de geldautomaat.

Het bedrijf MIPS bracht onlangs een chipontwerp op de markt dat Philips Semiconductors al gebruikt om chipkaartchips voor Visa te maken. Het rekenhart van deze chips past op een stukje silicium dat gelijk is aan een suikerkorrel (1,5 mm bij 1,5 mm). Dezelfde microprocessorontwerpen zaten in de werkstations waarop de Ford zijn auto's ontwierp en de dinosaurussen van Jurassic Parc hun vorm kregen. MIPS vergelijkt zijn computerchipkaarten met 100 MHz pc's. De kaart kan de echtheid van een digitale RSA-handtekening van 1024 bits in minder dan een tienduizendste seconde controleren.

Maar er is meer. Het hele systeem microprocessor, geheugen- en communicatiefuncties zitten op één stukje silicium. Daardoor kunnen deze onderdelen veel sneller met elkaar kunnen communiceren. De kloksnelheid en dus de rekenkracht is toegenomen met de kleinere afstanden op de chip, terwijl de voedingsspanning en dus het energieverbruik juist vele malen lager is. Daarmee wordt ook draadloos informatie uitwisselen een mooie optie. Een opgewekte inductiestroom in een spoel in de kaart is voldoende om af te rekenen of airmiles te incasseren. De kaart hoeft dan niet alleen nog uit de tas om in de winter het ijs van de voorruit te krabben.

beet@nrc.nl