Box met glazen wanden

Over het gemiddelde saldo van bezittingen en schulden (minus vrijstellingen) in box 3 behaalt u in het jaar 2001 een rendement van 4 procent, zegt de wetgever. Ongeacht de werkelijke resultaten. Over dat fictieve rendement betaalt u 30 procent belasting. Dus per saldo een heffing van 1,2 procent: 30 procent van 4 procent.

Het is daarom zaak uw bezittingen laag in te schatten, uw schulden (waaronder consumptieve leningen) allemaal op te geven en de vrijstellingen optimaal te benutten, redeneert iedere belastingbetaler. Maar de fiscus vertrouwt ons niet op voorhand en vraagt zijn hulpcontroleurs (banken, levensverzekeraars en andere financiële instellingen) het hemd van het lijf over uw bezittingen en rechten. Daardoor heeft uw box 3 glazen wanden en weet Big Brother precies hoe u er voorstaat. Hoe weet Hij dat, in grote lijnen?

1 De fiscus heeft het recht om te renseigneren, het recht om fiscale, financiële en persoonlijke zaken op te vragen bij u, maar ook bij derden, die verplicht zijn mee te werken.

2 Als het gaat om de waarde van uw bezittingen in box 3 is het sofi (sociaal fiscaal) nummer de schakel tussen u en uw vermogensbestanddelen bij instellingen. Onder dat nummer is een natuurlijk persoon bekend bij de belastingdienst en de uitvoeringsinstellingen van de sociale wetten.

3 Alle banken en levensverzekeraars in Nederland zijn verplicht de sofi-nummers van hun rekeninghouders en klanten te administreren en samen met andere relevante gegevens door te geven aan de fiscus.

4 Het moet nog maar eens gezegd worden: financiële instellingen verrichten al vele jaren herendiensten (onbetaalde arbeid) voor de Belastingdienst. Schiet dus niet op uw bankier of verzekeraar: hij doet alleen zijn plicht.

5 Met de invoering van de wet Inkomstenbelasting 2001 (IB 2001) is de informatieplicht uitgebreid. Maandelijks rapporteren de verzekeraars:

Uitkeringen met een rentebestanddeel uit kapitaalverzekeringen eige4n woning (KEW's).

Schending van de (fiscale) voorwaarden van een KEW, omdat er dan sprake is van een fictieve uitkering.

Afkoop, premierestitutie en ander relevante wijzigingen, zoals de schending van de (fiscale) voorwaarden van lijfrentepolissen in box 1.

6 De jaarlijkse renseignering bestaat onder meer uit :

De waarde van kapitaalverzekeringen per 31 december. Behalve KEW's, want die vallen niet in box 3.

De verschuldigde en betaalde premies voor lijfrentepolissen en andere rechten bedoeld om (in de toekomst) een inkomen te verwerven, en daarom in box 1 vallen.

De waarde van premiedepots en de daarop ontvangen rente.

7 Tot nu toe kenden niet alle verzekeraars de sofi-nummers van al hun verzekerden. Maar dat is vanaf 1 januari 2001 wettelijk verplicht. De Belastingdienst, die wel alle nummers kent, gaat de verzekeraars helpen met de sofiëring van hun administratie. Dat kost tijd: uiterlijk in 2003 moet er op naam, geboortedatum en sofi-nummer worden gerenseigneerd.

8 Wanneer u een nieuwe bankrekening wilt openen of een verzekering sluit, bent u (vooralsnog) wettelijk verplicht een legitimatiebewijs (paspoort, rijbewijs) te overleggen (voor een kopie) en uw sofi-nummer (staat meestal in uw paspoort) op te geven. Bent u al bankklant of verzekerde, dan hoeft u niets te doen. Desondanks kan u in twijfelgevallen wel om de vermelde gegevens worden gevraagd.

9 Het sofi-nummer en de bijbehorende gegevens worden alleen opgenomen voor de uitvoering van de belastingwet en worden niet aan derden verstrekt.

10 De informatieplichtigen zijn alleen verplicht om de gegevens over natuurlijke personen door te geven via het sofi-nummer. Hieronder vallen dus ook de eenmanszaken. Voor de BV, NV, VOF en dergelijke geldt deze verplichting niet.